Ne yazılımcılar ne doktorlar: Türkiye'de en çok beyin göçü veren meslek belli oldu
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı Yükseköğretim Beyin Göçü İstatistikleri verilerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan veriler, nitelikli genç nüfusun ve üniversite mezunlarının yurt dışına yöneliminde dikkat çeken bir artış yaşandığını gözler önüne serdi. Yükseköğretim mezunlarının yurt dışına göç etme oranı yükselerek yüzde 2,2 seviyesine ulaştı. Cinsiyet dağılımında ise beyin göçü oranı erkeklerde yüzde 2,7, kadınlarda ise yüzde 1,8 olarak kayıtlara geçti.
BEYİN GÖÇÜNÜN MERKEZİ İSTANBUL OLDU
Türkiye genelinde illere göre yapılan incelemede, yurt dışına en çok beyin göçü veren şehir yüzde 4'lük oranla İstanbul oldu. Megakenti sırasıyla İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova takip etti.
Öte yandan beyin göçü oranının en düşük olduğu vilayet yüzde 0,2 ile Siirt olarak belirlendi. Siirt'i listesinin son sıralarında Hakkâri, Kilis, Van ve Bitlis izledi. Erkeklerde zirve yüzde 4,7 ile yine İstanbul'un olurken, kadın mezunlarda da yüzde 3,4 ile İstanbul ilk sıradaki yerini korudu.
TAM BURSLU VAKIF MEZUNLARI İLK SIRADA
Eğitim alınan kurum türüne göre yapılan değerlendirmelerde, vakıf üniversitelerinden mezun olanların devlet üniversitesi mezunlarına kıyasla daha yüksek oranda yurt dışına gittiği görüldü. Devlet üniversitesi mezunlarında beyin göçü oranı yüzde 1,9 seviyesinde gerçekleşirken, vakıf üniversitelerinde bu oran yüzde 4,4'e kadar çıktı.
Vakıf üniversitesi bünyesinde eğitim görenler arasında en çarpıcı tablo ise burs durumunda ortaya çıktı. Tam burslu olarak okuyup mezun olan gençlerin yüzde 8,6'sı yurt dışına göç etti. Kısmi burslularda bu oran yüzde 3,8, ücretli okuyanlarda ise yüzde 3,7 olarak ölçüldü.
BİLİŞİM VE MÜHENDİSLİK MEZUNLARI DAYANAMADI
Sektörel ve alansal bazda bakıldığında, beyin göçünün en yoğun yaşandığı alan yüzde 7 ile bilişim ve iletişim teknolojileri oldu. Bu stratejik sektörü yüzde 4,8 ile mühendislik, imalat ve inşaat, yüzde 3 ile de doğa bilimleri, matematik ve istatistik alanları takip etti. Bilişim sektörü hem erkeklerde (yüzde 8,2) hem de kadınlarda (yüzde 5,1) yurt dışına gidişin en yüksek olduğu branş olarak öne çıktı.
REKOR MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKTE
Lisans bölümleri bazında incelendiğinde Türkiye'den en çok beyin göçü veren bölüm yüzde 13,1 gibi rekor bir oranla Moleküler Biyoloji ve Genetik oldu. Liste başı olan bu bölümü sırasıyla şu branşlar izledi:
İşletme Mühendisliği: Yüzde 13
Matematik Mühendisliği: Yüzde 11
Elektronik Mühendisliği: Yüzde 10,9
Fizik Mühendisliği: Yüzde 10,2
Yabancı dilde eğitim almanın da yurt dışına çıkışta büyük etken olduğu görüldü. Fransızca müfredatla eğitim gören mezunlar yüzde 10,5 oranıyla ilk sırada yer alırken; Fransızcayı Almanca (yüzde 7,5), İngilizce (yüzde 6,8) ve Rusça (yüzde 5) takip etti.
TÜRK BEYİNLERİNİN BİRİNCİ TERCİHİ ALMANYA
Üniversite eğitimini tamamladıktan sonra sınır dışına göç eden gençlerin en çok tercih ettiği ülke açık ara Almanya oldu. Yurt dışına giden mezunların yüzde 22'si yaşamını Almanya'da sürdürmeyi seçti. Almanya'yı yüzde 16,9 ile ABD, yüzde 10,5 ile Birleşik Krallık, yüzde 8,3 ile Hollanda ve yüzde 5,2 ile Kanada izledi.
Ülkelere göre meslek dağılımında ise Almanya, Birleşik Krallık ve Hollanda'ya gidenler arasında en büyük payı Bilgisayar Mühendisleri oluşturdu. Amerika Birleşik Devletleri'ne göç edenlerde Elektrik-Elektronik Mühendisliği mezunları başı çekerken, Kanada'ya yerleşenlerde en büyük pay İşletme mezunlarının oldu.