Obezite herkes için aynı riski taşımıyor
Obezitenin ciddi sağlık sorunlarıyla yakından ilişkili olduğu uzun süredir biliniyor. Ancak New York’taki Icahn Tıp Fakültesi ile Kopenhag Üniversitesi’nin yürüttüğü yeni bir araştırma, bu ilişkinin sanılandan daha karmaşık olduğunu gösterdi. Bilim insanları, bazı bireylerin obez olmasına rağmen diyabet veya kalp hastalığı gibi sorunlar geliştirmemesinin arkasında yatan genetik nedenleri ortaya çıkardı.
Euronews'te yer alan habere göre; 450 binden fazla Avrupa kökenli bireyin genetik verilerinin incelendiği çalışmada, vücut yağı seviyeleriyle metabolik sağlık göstergeleri – kan basıncı, kolesterol ve kan şekeri – karşılaştırıldı. Elde edilen bulgulara göre, obeziteye rağmen metabolik hastalıklara yakalanma riskini düşüren 266 farklı genetik varyant tanımlandı.
Bu varyantlara sahip kişilerin kilo almaya daha yatkın oldukları ancak buna rağmen diyabet ve kalp hastalığı gibi rahatsızlıklara daha az yakalandıkları görüldü. Çalışmanın başyazarı Nathalie Chami, bu bulguların doktorlara hangi bireylerin komplikasyonlara karşı daha savunmasız olduğunu öngörme fırsatı sunduğunu belirtti. Ayrıca bu genetik koruma mekanizmalarının taklit edilmesiyle yeni tedavilerin geliştirilebileceğini vurguladı.
Araştırma, obezitenin tek bir durum olmadığını da ortaya koydu. Her biri farklı sağlık riskleri taşıyan sekiz farklı obezite alt tipi tanımlandı. Chami’ye göre, genetik farklılıklar obezitenin bireyler üzerinde neden farklı etkiler yarattığını anlamak için önemli bir başlangıç noktası.
Çalışmanın dikkat çeken bir diğer sonucu, koruyucu genetik etkilerin yalnızca yetişkinlerde değil, çocuklarda da görülebildiği oldu. Koruyucu varyantlara sahip çocukların obeziteye yatkın olsalar da metabolik hastalık belirtileri göstermedikleri kaydedildi.
Araştırmacılar, şimdi daha çeşitli toplulukları da içeren yeni çalışmalarla obeziteye eşlik etmeyen genetik varyantları araştırmayı hedefliyor. Bu kapsamda, vücut yağı ölçümlerini kolesterol, kan şekeri ve tansiyon gibi göstergelerle birlikte değerlendirecekler.
Bununla birlikte, araştırmacılar obezitenin tehlikesiz olduğu yönünde yanlış bir izlenim oluşmaması gerektiği konusunda uyarıyor. Çalışmanın ortak yazarlarından Zhe Wang, obez bireylerin çoğunun hâlâ sağlık sorunları yaşadığını ve yaşam tarzı faktörlerinin – özellikle sağlıklı beslenme ve düzenli egzersizin – genel sağlık için kritik olduğunu vurguladı.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, 2022’de dünya genelinde her sekiz kişiden biri obezdi. DSÖ, 1990’dan bu yana yetişkinlerde obezite oranının iki katına, ergenlerde ise dört katına çıktığını bildirdi.
Bu metin yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sağlıkla ilgili herhangi bir tanı, tedavi ya da yönlendirme içermemektedir. Obezite, genetik faktörler ve sağlık riskleri kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Bu konularla ilgili kararlar almadan önce mutlaka bir sağlık profesyoneline danışmanız önerilir.