Patron iş güvenliği için önlem almamış sendika seyretmiş
19 işçi feci şekilde can verdiğinde 5 gün çıt sesi çıkmayan sendika, tam tersine tepkileri bastırmaya çalıştı. Köle gibi çalışma şartları ve verilmeyen haklar için kılını kıpırdatmadı.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi verilerine göre, bugüne kadar HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda en az 45 işçi hayatını kaybetti. Yüzlerce işçi yaralandı. Binlercesinin sağlığı bozuldu. Türk Metal Sendikası işçilerin canları ve sağlığının korunması, iş güvenliğinin sağlanması, ücret ve özlük haklarının iyileştirilmesi, iş barışının oluşturulması için çaba harcamadı, somut adımlar atmadı.
AÇIKLAMA BİLE YAPMADI
Sendika yöneticilerinin duyarsızlığı davranış biçimlerine de yansıdı. Örneğin, 21 Ekim 2026’da Hakan Doğan (55) yüksekten düşerek, faciadan dört gün önce 5 Kasım 2026’da iş makinesi lastiğinin patlaması sonucu Eyüp Eğinli (20) ilk iş gününde yaşamlarını yitirdiler. Sendika yönetimi bu ölümlerin ardından tek bir açıklama yapmadı. Taziye mesajı bile yayımlamadı, bir baş sağlığı dileğinde bile bulunmadı.
Patron Mehmet Rüştü Başaran yalı hapsinde.
GÜNLERCE SUSTULAR
Sendika genel merkezi 9 Kasım’daki facianın ardından kısa bir sosyal medya açıklaması yapmakla yetindi. Sendika yöneticileri, facianın üzerinden 5 gün geçtikten sonra, tepkiler üzerine Aliağa’ya giderek fabrika önünde yazılı açıklama yaptı. Türk Metal Sendikası Genel Başkan Yardımcısı Mürsel Öcal’ın okuduğu metinde “Artık susmayacağız” denildi. Sendika yönetiminin reaksiyonu bu açıklama ile sınırlı kaldı.
Sendikadan gönderildi, olay çıkardı
Sendika, korkunç patlamanın ardından fabrika önünde acılarını yaşayan ve işçileri susturmak istedi. Bir sendika adamı, içilerin içeri girmesini istedi. İşçiler de tepki gösterdi, arbede yaşandı.
Sendika faciaya rağmen işçileri çalışmaya zorladı
- Faciadan sonra fabrikadaki arama, kurtarma, onarma ve soruşturma sürecine rağmen işleyiş sürdürüldü. İşçiler çalışmaya zorlandı. Yaşadıkları acının ve patlamanın travması içindeki işçiler, kaybettikleri mesai arkadaşlarının cenaze törenlerine katılmak, kederli ailelere taziye ziyaretinde bulunmak, yaralı arkadaşlarına destek olmak için beş gün ücretli izin kullanmak istedi, işveren kabul etmedi, sendika devreye girmedi.
- Sendika, can güvenliği sağlanana kadar çalışmadan kaçınma hakkının kullanımı yönünde bir girişimde bulunmadı.
- Yaklaşık 6 bin kişinin çalıştığı HABAŞ işçilerinin yarısı taşeron şirketlere bağlı ve sendikasız. Sendika yönetimi buna da seyirci kaldı.
- İşçilerin çoğu, 35 bin lira maaş alabiliyor. 12 saate varan fazla mesailer ile ücretleri 45 bin lira seviyesine yükselebiliyor. Ağır, sağlıksız ve can güvenliğinin olmadığı işte çalışan emekçiler açlık sınırının altında yaşam savaşı verirken sendika şartları iyileştirme görevini yapmıyor.
- İşyerinde 15 yılını dolduran işçilerin maaşı 80 bin liraya yükselince fabrika yönetimi işten çıkış-giriş işlemi yapıyor. Böylece bu işçilerin maaşları da 35-45 bin seviyelerine geriliyor. Üstelik bu aşamada tazminat haklarını ellerinden almaya veya budamaya çalışıyor. Sendika yönetimi ses çıkarmıyor.
Ağır Maliyetleri düşürmek için emekli işçi çalıştırma
- Tüm bunlara rağmen, Türk Metal Sendikası kademelerinde bulunan hiçbir yönetici istifa etmeyi akıllarına bile getirmiyor.
Sendikanın yetkilileri de iş cinayetlerinden sorumlu
Başaran Aksu (Bağımsız Maden İş Sendikası ve Umut Sen Örgütlenme Sorumlusu)
“Türk Metal Sendikası, işverenle entegre bir sendikal yapıya sahiptir. Sarı sendikacılığın en eski ve en güçlü örneğini temsil eder. Türk Metal, DİSK ve Hak İş ile aralarında 10 yıl önce varılan centilmenlik anlaşması olduğu için Aliağa’daki işçilerimiz istese de sendika değiştiremiyor. Sendikanın yönetici ve iş yeri temsilcilerinin seçiminde işçilere söz hakkı tanınmıyor. Temsilciler sendikanın genel merkezi tarafından atanıyor. HABAŞ’ta 20’den fazla taşeron şirketinin yer alması sendikanın buna yol açtığını ve bu işe ortak olduğunu gösteriyor. Türk Metal Sendikası Sendika İşçi Sağlığı Kurulu’nun gözlem ve denetim görevini yapmadığı, kanuna göre riskli gördüğü durumda işçilere çalışmadan kaçınma hakkını kullandırmadığı anlaşılıyor. HABAŞ’taki iş cinayetlerinde Türk Metal Sendikası yetkililerinin de hukuki sorumluluğu vardır, yargılanmalıdır.”
Bu sendika işçiden değil sermayeden yana tavır alıyor
Yücel Memiş (Ege İşçi Birliği Temsilcisi)
“2015’teki metal fırtınayı hatırlayın. Bursa’daki Oyak Renault fabrikasında çalışan işçiler, düşük ücret artışlarını ve Türk-İş’e bağlı Türk Metal Sendikası’nı protesto etmek amacıyla büyük bir üretim durdurma ve direniş eylemi başlatmıştı. Bunu, sadece işverene tepki olarak değil, Türk Metal İş Sendikası yönetimine tepki olarak da ortaya koymuşlardı. Çünkü, o dönemdeki toplu iş sözleşmesi sendika yönetiminin temsil ettiği işçiden yana değil, sermayeden yana tavır aldığının en somut göstergesiydi. Umudunu kestikleri sendikayı devre dışı bırakarak kendi kurdukları komitelerle ve meclislerle fabrikada süreci yönettiler. Türk Metal Sendikası’nın bu genel tavrı HABAŞ’ta da böyle oldu. HABAŞ işçileri sendikaya öfkeli ve tepkili. Türkiye’deki sarı sendikalar listesinin en başında yer aldığını söyleyebiliriz.”