Sağlığınızda fark yaratacak alışkanlıklar
Yeni yılda ‘önce sağlık’ mottosuyla hareket edip, başta beslenme olmak üzere yaşam alışkanlıklarınızı gözden geçirin. Gerekirse kökten değişiklikler yapın.
Günümüzün modern yaşam tarzı sağlığımızı da olumsuz etkiliyor. Dolayısıyla başta dengesiz beslenme olmak üzere hareketsizlik, uykusuzluk, sigara-alkol kullanımı gibi yanlış alışkanlıklar bazı hastalıklara ve erken yaşlanmaya zemin hazırlıyor.
İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, yeni yılın yeni kararlar için önemli bir fırsat ve itici güç olduğunu hatırlatarak, sağlıklı yaşam tüyoları verdi. En çok da beslenme konusunda dikkat edilmesi gereken noktalara dikkat çekti…
Tencere yemeklerinden vazgeçmeyin
Günümüzde çok yağlı, karbonhidratlı, işlenmiş-katkılı-GDO’lu yiyecekler; mısır şuruplu tatlılar, bol tuzlu fast food’lar çok fazla miktarda tüketilmektedir. Mide ve bağırsaklarınızı bir deney tüpü olarak düşünün. Nasıl acemi bir laborant kimya laboratuvarında yanlış bileşenleri ve enzimleri kullandığında hoş olmayan kokular ve patlamalar ortaya çıkarsa sağlıksız yiyecekler de vücutta benzer sonuçlara yol açar. Önce sindirim sağlığı bozulur uzun vadede de diyabet, kalp-damar kronik hastalıkların tetiklenmesine yol açar. Dolayısıyla beslenmenize dikkat edin. Öğünlerinizi aksatmayın, bu öğünleri de boş kalorilerle geçiştirmeyin. Tencere yemeklerinden vazgeçmeyin. Üşenmeden besleyici sağlıklı yemekler hazırlayın.
Güne kahve değil su içerek başlayın
Sabah uyanır uyanmaz kahve değil su için. Vücudun sıvı dengesi ve toksinlerden arınması için gün boyunca susamayı beklemeyin. Yanınızda her zaman bir şişe su bulundurun ve yudum yudum için. Suya kabuk tarçın, limon, nane ekleyerek hem lezzetini hem de faydasını artırın. Zaman zaman maden suyu da tüketerek, mineral alın.
Aç kalmayın
Böyle yaparsanız akşam saatlerinde daha çok yersiniz. Bu hem sağlığınızı bozar hem de kilo almanıza neden olur. Gün içinde meyve-sebze-tam tahıl ağırlıklı beslenin, yoğun olduğunuzda en azından 4-5 tane ceviz, tam tahıllı küçük bir sandviç, 2-3 kuru kayısı ya da bir havuç ile açlığınızı yatıştırmaya çalışın.
Kış aylarında domates biber, salatalık yemeyin
Her zaman mevsimine uygun sebze ve meyve tüketin. Kış aylarında domates, biber, salatalık, patlıcan, kabak, çilek gibi yaz sebze-meyvelerinden uzak durun. Mümkünse organik, taze olanlarını tercih edin.
Öğlen et, akşam sebze tüketin
Öğle yemeklerinde pizza, makarna, hamburger gibi hazır gıdalara yönelmeyin. Çünkü bunlar sizi beslemez. Vitamin, mineral ve lif alamazsınız. Dolayısıyla öğle yemeklerinde balık, tavuk, kırmızı et ya da ve kuru baklagil (nohut, mercimek, kuru fasulye, barbunya) tercih edin. Akşam yemeklerinde ise sebze çorbası, mevsimlik salata, bir sebze yemeği uygun bir öğün olacaktır. Küçük bir tabak zeytinyağlı yemek ve bir kase yoğurt da hafif bir seçenektir.
Vücudunuza tuz ve şeker yüklemeyin
Fazla tuz ve şekerden uzak durun. Tuzsuz ya da şekersiz sandığınız pek çok hazır gıda vücudunuza şeker ve tuz yükler. Etiket okuyun ve günde toplam bir çay kaşığından fazla tuz tüketmeyin. Şekeri de doğal kaynaklardan almaya çalışın. Tatlı krizlerine doğal çözüm Canınız tatlı yemek istediğinde tatlandırıcılı ya da mısır şurubu içeren gıdalar yerine hurma, kuru kayısı, kuru üzüm, kuru incir, dut kurusu gibi sağlıklı alternatifleri tercih edin. Tabii özellikle diyabetiniz varsa ölçülü tüketmeyi unutmayın. Bu besinler tatlı isteğinizi köreltirken; bir yandan da kan yapar, bağırsaklarınızı çalıştırıp, vücudunuza mineral, antioksidan desteği de sağlar.
Dost bakterileri çoğaltın
Dost bakteriler vücutta en çok bağırsaklarda bulunur. İkinci beynimiz olarak adlandırılan bağırsak sağlığınızı ve bağışıklığınızı güçlendirmek için her gün probiyotik (dost bakteriler) içeren gıdalar tüketin. Probiyotikler ev yoğurdu, kefir, turşu, sirke, ekşi mayalı gibi gıdalarda bolca bulunur. Vücudunuzdaki probiyotikleri çoğaltmak için de prebiyotik besinleri tüketmeyi unutmayın. Pırasa, kereviz, kuşkonmaz, soğan, sarımsak gibi sebzeler, kurubaklagiller, ceviz, fındık gibi yağlı tohumlar prebiyotik gıdalardır.
Bunları yapmayı ihmal etmeyin
Şu alışkanlıklar da sağlıklı olmanıza önemli katkılar sunar:
- Hastalıklarda genetik ve beslenme yetersizliğinin rolü büyük ancak stres de tetikleyici bir neden. Dolayısıyla sıkıntılı anlarınızda ortam değiştirmeye, kısa bir yürüyüş yapmaya, burundan derin nefes almaya çalışın. Bu sizi rahatlatıp, kortizol (stres hormonu) düzeyinizi düşürür.
- Pozitif olmaya çalışın. Böylelikle problemlerinizi daha kolay çözer, daha mutlu bir yaşam sürersiniz.
- Günde en az 7 saat uyuyun. Hiçbir şey için uykunuzdan fedakarlık etmeyin. Yatak odanızı da yatmadan önce havalandırın, gece lambası kullanmayın. Cep telefonunuzu kapatıp, ayrı bir odada bırakın.
- Düzenli olarak egzersiz (en azından tempolu yürüyüş) yapın.
- Beynimiz de bedenimiz gibi egzersize ihtiyaç duyar. Her gün yeni bir bilgi öğrenin, merak ettiğiniz kitapları okuyun.
- Ağız sağlığınıza da özen gösterin. Zira diş ve diş etlerinde oluşan bakteriler sadece diş ve diş eti problemlerine neden olmaz. Kalp sağlığınızı da tehdit eder.
- Sigara ve alkol kullanıyorsanız geç olmadan bırakın.
- Rutin sağlık kontrollerinizi, kronik bir hastalığınız varsa ilaçlarınızı da sakın aksatmayın.