Tüp bebekte yeni hedef LONGEVITY
Uzun ve sağlıklı yaşam akımı (longevity) üreme tıbbında da kendine bir alan açtı. Yeni yaklaşım; yumurta gençleştirme ve rahmi yenileme çalışmalarını içeriyor.
Anne olma yaşının ilerlediği günümüzde tüp bebek tedavisinde de longevity (uzun ve sağlıklı yaşam) dönemi başladı. KKTC'de düzenlenen 5. Tüp Bebek ve İnfertilite Derneği (TÜBİD) kongresinde bu konudaki gelişmeler de paylaşıldı…
TÜBİD Başkanı, Kadın Hastalıkları-Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı Prof. Dr. Bülent Tıraş, yaşlanmayı durdurmak ve sağlıklı yaşlanmak için longevity çalışmalarının üreme tıbbında da kullanılmaya başladığına dikkat çekti.
Bu yöndeki çalışma-larıyla tanınan ABD'deki Yale Üniversitesi Tıp Fakültesi Tüp Bebek ve Üreme Sağlığı Bölüm Başkanı Prof. Dr. Emre Seli ise gelişmeleri şöyle anlattı:
Üreme tıbbında da kullanılacak
LongevIty yani insanların yaşı ilerlemesine rağmen daha genç kalabilmesi için kullanılan bilimsel yöntemler giderek ilerliyor. Bunun kadın fertilitesine (üremesine) yansıması da var. Çünkü yumurtanın yaşlanması kadın üreme sağlığının en önemli sorunlarından biri arasında yer alıyor…
Yumurtalar da gençleştirilebilir mi?
Genel genç kalımda da kadın üremesindeki genç kalımda da enerji metabolizmasını iyileştirmenin bir rolü var. Bu rol de sıklıkla mitokondrilerin yani hücrelerin enerji üretim merkezlerine etki ederek oluyor. Her hücrenin içerisinde bulunan, çoğu zaman oksijeni kullanarak enerji üreten mitokondirilerde bulunan oksijen miktarını artırıp, bunları sağlıklı hâle getirdiğimiz zaman hücreler genç kalıyor. Bu sayede üreme sağlığı da genç tutulabilir. Çalışma bugün deneysel modellerde yürütülüyor. Dolayısıyla giderek daha fazla mitokondiri fonksiyonunu iyileştirip, yumurta ve embriyo sağlığını artırmayı hedefliyoruz.
Hücreleri nasıl genç tutarız?
Yaşlanma insan ömrü uzadığı için çok önemli bir problem. İnsanlar eskisinden çok daha uzun süre hayatta kalıyor. Yaşlandıkça birçok kronik hastalıklar artıyor. Gündelik hayatta ne kadar fonksiyonel olduğunuz ise hayat kalitenizi belirliyor. 110 yaşına kadar yaşamak yetmiyor, mümkün uzun süre sağlıklı ve fonksiyonel olmak istiyor insanlar. Bazıları geç yaşlarda çocuk bile yapmak istiyor... Bütün bu sebeplerden dolayı ‘hücreleri nasıl genç tutarız’ı araştırıyoruz.
Burada temel sorun şu: Acaba bütün organizmanın yaşlanmasını regüle eden sistemlerle, over’in (yumurtanın) yaşlanmasını regüle eden sistemler benzer mi ya da farklı mı? Bazı açılardan benzerlikler görülüyor dolayısıyla hücreleri daha uzun süre aktif tutup, insanları genç tutabilmek için geliştirilmiş bazı takviyeler de verilmeye başlandı.
Takviye desteği önemli
Yaşam tarzı değişiklikleri de önemli. Az kilo, egzersiz, kadınlar için de kas yapmak önemli. Kasların varlığı kemik erimesini azaltıyor, nörolojik fonksiyonları bile iyileştiriyor. Bir yandan uzman önerisiyle gerekli supplementleri almak da önemli. En azından yumurtalar için vitamin, mineral, protein, amino asit ve yağ asidi içeren takviyeler, mitokondri enerji metabolizmasını düzelten etkilere sahip.
ÜREME TIBBI
Zayıflama iğneleri fayda sağlar mı?
Tüp bebek tedavisi öncesi zayıflama iğnesi olarak bilinen GLP-1 grubu ilaçlarla kilo verenler var. Hatta bazı kadınlar kendiliğinden gebe kalabiliyor. Ancak bu ilaçlar doğurganlık ilacı olarak görülmemeli. Gebelik şansındaki olası artış büyük olasılıkla ilacın kendisinden değil, kilo kaybıyla gelen metabolik ve hormonal iyileşmeden kaynaklanıyor. En önemlisi bu ilaçlar doktor kontrolü olmadan kesinlikle kullanılmamalı.
Tüp bebek öncesi neden kilo vermek gerekir?
5. TÜBİD kongresinde kilo vermenin doğurganlık üzerindeki etkileri de ele alındı. TÜBİD Başkanı Prof. Dr. Bülent Tıraş, kilonun azaltılmasının tüp bebek tedavisinin temel konularından biri olduğuna vurgu yaparken; TÜBİD İkinci Genel Başkanı, Kadın Hastalıkları-Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı Prof. Dr. Hulusi Zeyneloğlu da şu bilgileri paylaştı:
Tüp bebek tedavisi öncesi ideal kiloya ulaşmak hem tedavinin başarı oranını artırması hem de gebelik sürecinin daha sağlıklı yönetilmesi için oldukça önemli…
Obeziteyle birlikte insülin direnci, diyabet, kolesterol yüksekliği ve hormonal dengesizlikler üreme sistemini de etkiler. Polikistik over sendromu gibi tablolar adet düzensizliğine ve yumurtlama sorunlarına yol açabilir. Kilo verildikçe tablo düzelir. Bu nedenle tüp bebek tedavisine başlamadan önce kilo vermek hormon seviyelerini düzenlemeye yardımcı olabilir. İnsülin direncini azaltıp, yumurtlama düzenini olumlu etkiler.Yüksek protein, sebze, meyve ve tam tahıllar içeren bir beslenme düzeni, üreme sağlığını iyileştirebilir.
Ayrıca düzenli egzersiz yapmak, kilo kaybını destekler ve hormonal dengenin sağlanmasına yardımcı olur. Dolayısıyla tedaviye başlamadan önce bir uzman ile görüşmek, kişiye özel bir plan oluşturmak büyük önem taşır…
PRP artık rahmi de yeniliyor
Bebek yapmayı planlayınca 3 önemli parça var. Yumurta, sperm ve rahim. Onun da embriyoyu karşılayan ona müsaade eden bölümü endometrium. Yani rahmin yüzeyidir… Embriyonun bağlandığı yer. Onunla ilgili de yeni gelişmeler var. Kürtaj, rahim içi ameliyat geçirenler ve rahim içi yapışıklığı olanlarda rahim içi kalınlaşmıyor.
Oysa endometriumun embriyoyu kabul etmesi için belli bir kalınlıkta olması gerekir. 7 mm olması lâzım… Prof. Dr. Bülent Tıraş'ın başarıyla kullandığı, benim de ondan öğrendiğim, onun kliniğinde gözlemleyerek öğrendiğim endometriyal PRP enjeksiyonu var. Benim elime gelen data Bülent Hoca’nın yaptığı datayı doğruluyor. Hocamızın rahim içine iğneyle uygulanan bu çalışması uluslararası bir dergide de yayınlandı. Aynı yöntem yine kendisi tarafından testislere de uygulanıyor. Testis PRP de uluslararası iki saygın dergide yayınlandı.