Yapay zeka buldu! Hastalığın iki yeni alt tipi keşfedildi
Bilim insanları, multipl skleroz (MS) hastalığına dair şimdiye kadar bilinmeyen iki yeni biyolojik alt tipi yapay zeka yardımıyla ortaya çıkardı. MRI taramaları ve basit bir kan testi sayesinde hastalığın beyinde ne kadar agresif ilerlediği hakkında önemli bulgulara ulaşıldı.
Londra Üniversitesi (UCL) ve Queen Square Analytics liderliğinde yürütülen çalışmada, yaklaşık 600 MS hastasının verileri analiz edildi. Araştırmacılar, sinir hücreleri zarar gördüğünde kana salınan bir protein olan serum nörofilament hafif zinciri (sNfL) seviyelerine odaklandı. Bu protein, hastalığın ne kadar aktif olduğunu gösterebiliyor.
Araştırmada, SuStaIn adlı bir makine öğrenimi modeli kullanılarak sNfL verileri beyin görüntüleme taramalarıyla birleştirildi. Sonuçlar, MS hastalığının iki yeni biyolojik alt tipe ayrılabileceğini ortaya koydu: "erken sNfL" ve "geç sNfL".
Erken sNfL alt tipine sahip hastalarda, bu protein seviyeleri hastalığın başında yüksek seyrediyor. Aynı zamanda beynin iki yarım küresi arasında bağlantı sağlayan korpus kallozum adlı yapıda hasar gözleniyor. Bu hastalarda beyin lezyonları daha hızlı gelişiyor, bu da hastalığın daha agresif ve aktif bir seyir izlediğini gösteriyor.
Buna karşın, geç sNfL alt tipine sahip kişilerde limbik korteks ve derin gri madde gibi beyin bölgelerinde küçülme görülüyor. Ancak sNfL seviyeleri bu süreçten sonra yükseliyor. Bu durum, daha yavaş ilerleyen ve sinir hasarının daha geç ortaya çıktığı bir tabloya işaret ediyor.
UCL'den Dr. Arman Eshaghi, bu bulgunun tedavi süreçlerinde devrim yaratabileceğini belirterek, “MS tek bir hastalık değil. Mevcut alt tipler doku değişimlerini yansıtmıyor ve bu da tedaviyi zorlaştırıyor. Yapay zeka ve yaygın bir kan belirteci olan sNfL’yi MRI ile birleştirerek ilk kez iki net biyolojik desen ortaya koyduk.” dedi.
Bu keşif, doktorların hastalığın seyrini daha iyi tahmin etmesini ve hastaya özel tedavi planı oluşturmasını sağlayabilir. Erken sNfL alt tipine sahip hastalar için daha etkili tedaviler daha erken dönemde sunulabilirken, geç sNfL hastaları için sinir hücrelerini koruyan farklı tedavi stratejileri geliştirilebilir.
MS hastalığı için 20 civarında tedavi seçeneği bulunsa da, özellikle ilerleyici formlar için hâlâ sınırlı sayıda etkili yöntem mevcut. Bu tür biyolojik keşifler, hastalığın seyrini durdurabilecek yeni tedavilere kapı aralayabilir.