Yazı İşleri’ndeki arkadaşlar, haberin başlığına “Katil Fabrikaya İsyan” diye bir cümle koymuşlar. Halkın öfkesi isyana dönüştü. Tamam. Ancak “katil olan fabrika” değil. Fabrikalar, “ölüm üretmek” için icat edilmedi.
Sömürge kafa yerleşti!
Fabrika ölüm üretir oldu.
★★★
İzmir’de fabrikada:
Tavan vinci koptu.
Sıvı çelik potası ark ocağının üstüne düştü. 18 işçi 1.200 derece (santigrat) alev ateşinde can verdi. Tanrı, ölenlerin acılı yakınlarına sabır versin. HABAŞ adlı fabrika, ark ocağı teknolojisi ile çelik üretiyor. Üretim için gerekli hammadde hurda demiri dışardan (ithal) alıyor. Hurdayı 2.000 derece sıcaklıkta eritip sıvı çelik yapmak için gerekli doğalgazı da dışardan (ithal) getiriyor.
★★★
Tek yerli girdisi işçi.
Tek kıyaslamalı üstünlüğü.
Tek rekabet avantajı
İşçinin yerli emeği.
İşçi emeğini her türlü tehlikeden koruyacak önemleri alması, işçinin çalışırken sağlığına gözü gibi bakması gerekir. Yapmamış. Devletin denetleyici kurumları da belli ki, bu aymazlığa göz yummuş.
İşte sömürge modeli!
★★★
Sömürge kafa, sömürge kalıp, sömürge model; ülkemizin toprağında, suyunda, havasında, ovasında, ormanında, nehir havzalarında, endemik bitkilerin örttüğü yamacında, göçmen kuşlar yatağında, zeytin, incir bahçelerinde ve ekili tarlalarında “ölüm üretmeyi” hızlandırdı.
Sömürge kafası:
Emeği sömürür.
Kendi düzenini dayatır.
Gelecek umudunu bitirir.
Gençlerin geleceğini çalar. Toprağı, havayı, suyu öldürür. İzmir’deki fabrika bunların hepsini yaptığı ve yapmasına devlet kurumlarınca göz yumulduğu için 18 ölümlü bu sonuç doğdu.
★★★
TEMA Vakfı, “Yavaş Ölüm Belgeseli” adını koydukları bir belgesel film hazırladı. 6 Kasım’dan bu yana TEMA Vakfı YouTube kanalında yayımlanıyor.
Mutlaka izleyin.
Türkiye’nin üçüncü büyük en verimli, bereketli tarım ve hayvancılık ovası Afşin-Elbistan’ın “sömürge kafa modeliyle” 40 yıl içinde nasıl öldürüldüğünü, yok edildiğini, geleceğinin nasıl karartıldığını, bu bereketli coğrafyada; suyun-havanın-toprağın-insanın-canlının-böceğin-çiçeğin-kuşun yavaş yavaş, can çekişe çekişe nasıl ölüme yatırıldığını bu belgesel anlatıyor.
★★★
Sadece anlatmıyor!
Küçükten büyüğe, sorumludan ilgilisine herkesi “Yeter artık değiştirin bu kafayı” diye bağırmaya davet ediyor. Belgeselin yönetmenliğini İlkay Nişancı yapmış. Uygulayıcı yapımcılığını Hakan Fıçıcı üstlenmiş. Araştırmacı akademisyen Aslı Odman anlatıcı olmuş.
Yavaş Ölüm:
Afşin- Elbistan köylülerinin, çiftçilerinin, eğitimli-eğitimsiz yaşlı-genç herkesin anlatımıyla bir “uyanın çığlığı” olmuş.
★★★
İnsanlar anlatıyorlar:
40 yıl önce bereketli, yüksek verimli; balı bal, çiçeği çiçek, havası can, suyu hayat, toprağı en güzel kadın Afşin Ovası ile eşi benzeri az bulunur Elbistan yaylalarının altında ölü duran zenginliği (kömürü) çıkartalım. Ondan elektrik üretelim. Önce bölge insanının yaşam kalitesi yükselsin. Yanı sıra ülkenin milli geliri büyüsün diye başlamış. Tek yerli varlığımız, tek kıyaslamalı üstünlüğümüz, tek rekabet avantajımız Afşin Ovası ve Elbistan yaylalarına gözümüz gibi bakmalı; hem toprak altındaki zenginliği çıkartmalı, hem toprak üstündeki fakirliği yok etmeliyiz.
★★★
Yavaş Ölüm belgeselinde; bu gelecek umudunun ters çıktığını ve 40 yıl içinde bağıra bağıra gelen çaresiz yalvarışlar ortasında Afşin-Elbistan’ın suyunun, toprağının, havasının kansere dönüştüğünü izliyoruz. 40 yılın daha ilk aylarında termik santral bacalarından çıkan dumanın, ölüm getirdiği görüldüğü halde; gerekli önlemler alınmadığı gibi kömürü bırakıp güneş enerjisine ya da rüzgar enerjisine geçilmediğini de öğreniyoruz. TEMA Vakfı Başkanı Deniz Ataç bu sonuca dikkat çekip; “Doğayı ve insanın yaşam hakkını gözeten enerji politikalarına ihtiyacımız var” diye uyarıyor.
★★★
Unutulan, unutturulan bir bilgiyi de ben siz hatırlayın diye ekleyeyim: Devletin kurduğu Afşin Elbistan Termik Santrali, özelleştirme ile işadamlarına devir edildi. Kömür üretimi ucuza gelsin diye “şev eğrisi kuralına” uyulmadı. Toprak kaydı, altında işçi cesetleri kaldı. İşadamları zengin olup, servetlerini yurt dışına götürdüler. Afşin Elbistan’ın suyu, havası, ağacı, çiçeği bu sömürgeci hoyratlığa da tanık oldu. Sömürge modeli!
Duvara dayandı!
PORTAKAL SANDIĞI ÜSTÜNDEN
Mermer bitti. Doğa yıkımı kaldı! Şirket bırakıp gitti!
Gazete Pencere muhabiri İdris Yılmaz’ın dün yazdığı özel habere göre, Van’ın Ercis İlçesi Zilan Vadisi’nde oniks mermeri çıkartan Minhan Madencilik, üretimi kendi kararıyla durdurdu. Sahayı eski ilk haline getirerek (rehabilite ederek) bırakması gerekirken bunu yapmadı. Mermer bitti. Şirket bırakıp gitti. Geride doğa yıkımı kaldı.