16 bin kişinin rüyası incelendi: Her gün kullandığımız telefonlar rüyalarımıza neden girmiyor?
Gün boyunca elimizden düşürmediğimiz cep telefonları, rüyalarımızda sanıldığı kadar sık yer almıyor. Yaklaşık 16 bin kişinin rüya kayıtlarının incelendiği araştırma, telefonların rüyalarda oldukça nadir görüldüğünü ortaya koydu. Uzmanlar, bu şaşırtıcı durumun arkasında yatan nedenleri açıkladı.
Cep telefonları günlük hayatımızın vazgeçilmez bir parçası. Sabah uyandığımız andan gece uyuyana kadar bu cihazları kullanıyor, iletişim kuruyor, haberleri takip ediyor ve pek çok ihtiyacımızı karşılıyoruz. Buna rağmen rüyalarımızda cep telefonlarına nadiren rastlıyoruz.
Uyku ve Rüya Veritabanı'nda yer alan kayıtlara göre cep telefonları, rüya anlatımlarının yalnızca yüzde 1 ila 5'inde görülüyor. Üstelik bu cihazlar rüyalara girdiğinde çoğunlukla kaybolmuş, bozulmuş ya da kullanılamaz halde karşımıza çıkıyor. Günlük yaşamda bu kadar yer kaplayan bir nesnenin rüyalarda bu denli az görülmesi ise araştırmacıların dikkatini çekiyor.
Telefonlar neden rüyalarımızda yer almıyor?
Uyku araştırmacısı ve Uyku ve Rüya Veritabanı Direktörü Dr. Kelly Bulkeley, Daily Mail'e yaptığı açıklamada bu durumun dikkat çekici olduğunu belirtiyor. Bulkeley'e göre cep telefonlarının günlük hayatta neredeyse her yerde bulunmasına rağmen rüyalarda çok az yer alması, insanların uyanıkken önem verdiği konularla rüyalarında gördükleri arasındaki ilişkiyi sorgulatıyor.
Yaklaşık 16 bin kişinin rüya kayıtlarının incelendiği bir analizde de cep telefonlarının kadınların rüyalarının yüzde 3,55'inde, erkeklerin rüyalarının ise yüzde 2,69'unda yer aldığı belirlendi.
Bulkeley, bu durumu insanların telefonun kendisine değil, telefon aracılığıyla eriştikleri şeylere önem vermesiyle açıklıyor. Ona göre kullanıcılar cihazın fiziksel varlığından çok, telefon sayesinde gördükleri, duydukları ve diğer insanlarla kurdukları iletişimle ilgileniyor.
Bu nedenle cep telefonunun kendisi, rüyalarda duygusal açıdan önemli bir unsur olarak öne çıkmıyor. Uzman, insanların rüyalarında genellikle kişilerle kurdukları ilişkilerin ve yaşadıkları olayların daha fazla yer tuttuğuna dikkat çekiyor.
Gün içinde yaşadıklarımız rüyalarımıza nasıl yansıyor?
Lincoln'deki Bishop Grosseteste Üniversitesi'nde uyku bilişi üzerine araştırmalar yapan Profesör Caroline Horton ise konuya farklı bir açıdan yaklaşıyor. Horton, cep telefonlarının rüyalarda az görülmesini açıklayan teorilerden birinin 'telafi hipotezi' olduğunu belirtiyor.
Bu hipoteze göre gün içinde yaşanan ancak yeterince üzerinde durulmayan olaylar, zihnin bunları işlemeye devam etmesi nedeniyle rüyalarda ortaya çıkabiliyor. Ancak gün boyunca uzun saatler bilgisayar veya telefon ekranına bakarak vakit geçiren kişilerin aynı deneyimleri uykuda yeniden yaşaması gerekmiyor.
Horton, gün içinde bilgisayar başında geçirilen uzun saatlerin ardından beynin uyku sırasında bu deneyimleri tekrar işlemeye ihtiyaç duymayabileceğini ifade ediyor.
Rüyalar neden mantıktan çok duygulara dayanıyor?
Uzmanların dikkat çektiği bir diğer nokta ise beynin uyku sırasındaki çalışma biçimi. Beyin taramaları, uyku sırasında mantık ve akıl yürütmeden sorumlu bölgelerdeki aktivitenin azaldığını gösteriyor.
Bu durum, rüyaların neden çoğu zaman gerçek hayattaki mantık kurallarına uymadığını da açıklıyor. Rüya sırasında beyin, ayrıntılı ve sistematik düşünmekten çok duygusal ve yaratıcı süreçlerle hareket ediyor.
Profesör Horton'a göre insanların rüyalarında yazı yazdıklarını veya klavye kullandıklarını anlatmaları da oldukça nadir. Çünkü bu tür eylemler, rüya gören beynin sürdürmekte zorlandığı mantıksal işlemler gerektiriyor.
Dolayısıyla cep telefonlarının rüyalarımızda az görülmesinin tek bir nedeni olmayabilir. Cihazların günlük hayattaki kullanım sıklığından ziyade taşıdıkları duygusal anlam, gün içinde yaşanan deneyimlerin nasıl işlendiği ve beynin uyku sırasındaki çalışma biçimi bu durumun açıklanmasında önemli rol oynuyor.