İnsanlığın adalet arayışı antik Mısır’dan, antik Yunan’a kadar gider. Krallar, firavunlar mağdur kitlelerin, ‘hak, hukuk, adalet’ çığlığını, kendilerini devletler üstü konumlandıran azınlık katletti. İstila ve işgalle beslenen hegomanlar, ‘sözde demokrasi (!)’ icadıyla ‘adil yargı’ masalını her çağ meşrulaştırdı. Adalet sarayları, hukuk fakülteleri, barolar ve avukatlık ofislerinde, adalet tanrıçası Themis’in, gözleri bağlı, bir elinde terazi, ötekinde kılıcı olan heykeli, bir sembol olarak kaldı. Gözleri, toplumların adalet arayışının görmezden gelmesi için bağlanmadı. Kapitalist baronlar, ‘koymak, yerleştirmek, oturmak’ kökenli Themis terazisinin ayarlarını asırlardır itinayla (!) boza boza palazlandı. İleri teknoloji çağına hükmedenler, adaleti suçlarından muafiyet için araç yaptı.
SIRALANIP SUSTULAR
On binlerce yıllık adil hukuk mücadelesi için günümüz dünyasında, 29 bin üniversitede 500’den fazla hukuk fakültesi kuruldu. Dünyanın En İyi Üniversiteleri QS 2026 Hukuk Araştırması’nda, 403 hukuk fakültesi daha yeni incelendi. İlk 10’a; Harvard, Oxford, Cambridge, Yale, Stanford, Singapur, New York, Colombia, Kalifornia Berkley, Londra Siyaset ve Ekonomi Üniversitesi girdi. THE 2026 Dünya Hukuk Eğitimi Sıralaması’nda bu kez 53 ülkedeki, 425 hukuk fakültesi incelendi. Hukuk eğitiminde ilk 10’u; Stanford, New York, Cambridge, Colombia, Oxford, Harvard, California Berkeley, Melbourne, Chicago ve Yale Üniversitesi oluşturdu. Dünyadaki hukuk eğitiminde ilk 10’a en çok üniversitesi girse de bu sonuç kapitalizmin kalesi Amerika’yı hukuk devleti yapmadı.
HUKUK SIFIRLANDI
Topraklarımızda hukuk eğitiminin 1.5 asırlık bir geçmişi var. Osmanlı, ilk modern hukuk eğitimi için Mektebi Hukuki Şahane-i 1878’de açtı. Dünyanın 578 yıllık tarihiyle en eski üniversitesi İÜ’ye, 1909’da hukuk fakültesi olarak bağladı. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk hukuk fakültesi, Atatürk’ün emriyle 1925’te Ankara Hukuk Mektebi adıyla kurulup A.Ü Hukuk Fakültesi yapıldı. 1948’e kadar ülkede, sadece bu 2 hukuk fakültesi vardı. 1975-2000 yılları arasında hukuk fakültesi sayısı 20 oldu. 2002-2026’da AKP’nin, ‘Her ile bir üniversite’ sloganına, hukuk fakülteleri de kurban edildi. Şimdi 50’si devlet, 39’u vakıf üniversitesinde 89 hukuk fakültesi ve 82 bin öğrencisi var. Hukuk fakültelerinin yüzde 75’i ‘Adalet’ ile adı başlayan AKP iktidarında kuruldu. Hukuk eğitiminde dünya sıralamaları QS 2026 ve THE 2026’da hukuk fakülteleri sıfırı çekti.
DIŞ GÜÇLERİN İŞİ
Türkiye’nin, hukuk eğitiminde dünya sıralamalarına girememesi dış güçlerin işi (!) Adil bir yaşam için hukukçu yetiştiren hukuk fakültelerinin halleri içler acısı. A. Kocatepe Üniversitesi hukukta yıllardır profesör sayısı sıfırdı. Maliyeci de olsa sonunda bir profesör bulup dekan yaptılar. E. Osmangazi Üniversitesi hukuk dekanı, tarihçi. Fakültedeki ikinci profesör, iktisatçı. Yalova Üniversitesi hukuk dekanı siyasal mezunu, profesör. Hukuk Tarihi ABD Başkanı olan profesör, sosyolog. Hukuktaki diğer profesör, şeri hukuk çalışan ilahiyatçı. Cumhuriyet Üniversitesi hukuk dekanı, iktisatçı. Cumhuriyetle yaşıt üniversitenin hukuk fakültesinde neyse ki, hukuk mezunu bir profesör var. İnönü Üniversitesi hukuk dekanı, iktisatçı ve fakültedeki tek profesör. Gaziantep Üniversitesi hukuk dekanı, maliyeci. Çankırı Üniversitesi hukuk dekanı, iktisatçı. Liste uzadıkça uzuyor. Hukuk eğitimi, asistanlara kaldı.
ŞERİ HUKUKA KAYIŞ
AKP iktidarında, hukuk fakültesi sayısı 20’den 89’a, ilahiyat fakültesi sayısı 23’ten 112’ye çıktı. Hukuk fakültelerinde, İslam hukuku yüksek lisans ve doktora tezleri son 24 yılda patladı. 2026 yılının ilk 4.5 ayında hukuk fakültelerinde yazılan bazı tezler: İslam Hukuku Uygulamasında Karşılaşılan Sıkıntılar, İslam Hukukunda Kadının Mülkiyet Hakkı ve Tasarruf Ehliyeti, İslam Hukukunda İnsan Hakları, İslam Hukukunda Yetim Hakları, Filistin Hukuku ile Türk Adli Yargı Sisteminin Birleştirilmesi, Tanrı’ya Bağlanma ve Dini Yönetim. İlahiyattan da ‘Günümüzde melek ve şeytanlar’ adlı tez, taze çıktı. Cumhuriyet rejimi hukuki (!) tasfiye sürecinde kimin melek, kimin şeytan olduğunu Türk Milleti gördü. Adalet terazisinin ayarı kaçtı. Hukuk devletinin temeli, ‘öngörülebilir hukuki güvenlik sınırları’ ihlal edilirken akademi sessizlik orucunda. Siyaset, adaleti ahirete kurban etti, ediyor!