Airfryer kullanan milyonları ilgilendiriyor: 6 marka tek tek incelendi
Mutfaklarda yaygın olarak kullanılan 6 popüler airfryer modelinin kaplamaları laboratuvarda test edildi. Yapılan analizlerde insan sağlığına zararlı olduğu gerekçesiyle yasaklanan hiçbir PFAS maddesine rastlanmadı.
Fransa merkezli tüketici derneği UFC-Que Choisir, mutfaklarda yaygın olarak kullanılan hava fritözlerinin (airfryer) yapışmaz kaplamalarında 'sonsuz kimyasallar' olarak bilinen PFAS maddelerinin bulunup bulunmadığını belirlemek amacıyla laboratuvar testi gerçekleştirdi.
Piyasada en çok satılan Ninja (iki model), Philips, Tefal, Princess ve Inventum olmak üzere toplam 6 cihazın sepet ve ızgara kaplamaları analiz edildi.
YASAKLI KİMYASALLAR BULUNMADI
Laboratuvar sonuçlarına göre, incelenen 6 modelin hiçbirinde kanserojen ve zararlı etkileri nedeniyle yasaklanmış olan PFOA, PFOS veya PFHxS maddelerine rastlanmadı.
İncelemede, söz konusu kaplamaların Teflon'un da ana bileşeni olan PTFE (floropolimer) içerdiği belirlendi. Raporda, PTFE bileşeninin parçacık salımı yapabilmesi için sıcaklığın 260 dereceye ulaşması gerektiği, standart hava fritözlerinin ise klasik pişirme programlarında bu sıcaklık seviyesine çıkmadığı aktarıldı.
TAVA TESTLERİYLE ÇELİŞEN SONUÇLAR
Aynı kuruluşun Ocak 2024'te yapışmaz tavalar üzerinde yürüttüğü testlerde, "PFAS içermez" etiketi taşıyan bazı seramik ürünler de dahil olmak üzere PFAS kalıntıları saptanmıştı. Son test sonuçları, airfryer cihazlarının bu açıdan farklı bir tablo sunduğunu ortaya koydu.
Yasal düzenlemeler kapsamında, 27 Şubat 2025 tarihli yasa doğrultusunda 1 Ocak 2026 itibarıyla kozmetik, kayak cilası, giysi ve ayakkabılarda PFAS kullanımı yasaklanmış bulunuyor. Ancak tava, tencere ve hava fritözü sepetleri gibi mutfak gereçleri söz konusu yasağın kapsamı dışında tutulmaya devam ediyor.
Mevzuattaki bu durum sivil toplum kuruluşlarının tepkisine yol açtı. Ekim 2026'da Generations Futures, Notre Affaire a Tous ve ClientEarth dernekleri, ürünlerinde PTFE kullandığı gerekçesiyle Fransız bir pişirme gereçleri üreticisine yasal ihtarname çekti.
KULLANIM TAVSİYESİ VE ÇEVRESEL BOYUT
Uzmanlar, yüzeylerin çizilmesini ve olası madde salımını engellemek amacıyla cihazlarda metal yerine ahşap ya da silikon gereçlerin kullanılmasını öneriyor.
Raporda ayrıca, sağlık açısından acil bir risk görülmemesine rağmen PTFE gibi floropolimerlerin doğada parçalanmayan kalıcı yapısı nedeniyle üretim ve atık aşamalarında çevresel risk oluşturmaya devam ettiği belirtildi.