Bahçesine diktiği ağaç 50 yıl sonra felaketi yaşattı
Tahiti'de 1937 yılında bir bahçeye süs bitkisi olarak dikilen Miconia calvescens, 50 yıllık sessiz yayılmanın ardından ada ormanlarının yüzde 70'ini kaplayarak onlarca endemik türü yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bıraktı.
Fransız Polinezyası’na bağlı Tahiti adasında, 1937 yılında botanikçi Harrison Willard Smith tarafından süs bitkisi olarak dikilen Miconia calvescens, adanın üçte ikisinden fazlasını kaplayarak ekosistemi tehdit etmeye devam ediyor. Başlangıçta Papeari’deki özel bir bahçeye dikilen ağaç, bugün 70 bin hektardan fazla ormanlık alanı istila etmiş durumda.
İSTİLACI TÜR HALA YAYILIYOR
Anavatanı Orta ve Güney Amerika olan mikonia, gölgede dahi yüzde 90 çimlenme oranı ve yılda 1,5 metreye varan büyüme hızıyla hızla yayıldı. İlk 50 yıl boyunca fark edilmeyen türün ulaştığı boyut, 1982-1983 yıllarındaki kasırgaların ardından görünür hale geldi.
Deniz seviyesinden 1.400 metre yükseklikteki bulut ormanlarına kadar tırmanan ağaç, devasa yapraklarıyla gün ışığını engelleyerek altındaki bitki örtüsünü yok ediyor. Bu durum, yalnızca Tahiti’de yetişen 40 ila 70 endemik bitki türünü doğrudan yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bırakıyor. İstilacı tür ayrıca Moorea ve Raiatea adalarında da yayılımını sürdürüyor.
MANTARLI BİYOLOJİK MÜCADELE YÖNTEMİNE GİDİLDİ
Uzmanlar, mekanik yöntemlerin yetersiz kalması üzerine 2000 yılında ağacın yapraklarına zarar veren Colletotrichum gloeosporioides f. sp. miconiae adlı mantarı adaya taşıyarak biyolojik mücadele başlattı. Bu yöntem ağaçların yaprak kaybı yaşamasını sağlayarak yayılma hızını yavaşlatsa da istilayı tamamen durduramadı.
Hawaii ve Avustralya’da da benzer yayılma modelleri kaydedilen Miconia calvescens, günümüzde Fransız Biyoçeşitlilik Ofisi (OFB) tarafından yüksek riskli istilacı türler kategorisinde yakından izleniyor.