Borsada büyük çöküşlerin habercisiydi: Tehlike çanları yeniden çalıyor
ABD’de CCC ve B kredi notlu şirket tahvilleri arasındaki getiri farkı 9 yüzde puanın üzerine çıktı. Geçmişte S&P 500’deki sert kayıplara eşlik eden gösterge yeniden dikkat çekerken, tek başına yeni bir borsa çöküşünün kesin işareti sayılmıyor.
ABD şirket tahvili piyasasında, geçmişte borsalardaki sert kayıplarla aynı dönemlerde görülen bir risk göstergesi yeniden kritik seviyeyi aştı. CCC ve B kredi notuna sahip şirket tahvilleri arasındaki getiri farkı, 24 Eylül’de 8 yüzde puana ulaştıktan sonra 9 yüzde puanın üzerine çıktı.
MarketWatch’un FactSet verilerine göre bu farkın benzer seviyelere ulaştığı geçmiş dönemlerde S&P 500 endeksinde önemli kayıplar yaşandı. Ancak göstergenin zamanlaması ve ardından gelen düşüşlerin büyüklüğü dönemden döneme değişti.
GETİRİ FARKI NE ANLATIYOR?
Gösterge, yüksek riskli iki şirket tahvili grubunun getirileri arasındaki farkı ölçüyor. CCC notlu şirketlerin borçlarını geri ödeyememe olasılığı, B notlu şirketlere göre daha yüksek kabul ediliyor.
Goldman Sachs Avrupa İşlem Hizmetleri Başkanı Bobby Molavi, müşterilerine gönderdiği değerlendirmede, bu farkın 8 yüzde puana ulaştığı dönemlerin ardından hisse senedi piyasalarında yaşanan kayıplara dikkat çekti.
MarketWatch’un incelemesinde, farkın aynı seviyeye ulaştığı en az beş dönem saptandı. Bunlar 1999, 2000, 2008, 2015 ve 2020 yılları olarak sıralandı.
2000 VE 2015’TE KAYIPLAR DERİNLEŞTİ
3 Ocak 2000’de S&P 500, zirvesinin yalnızca yüzde 1 altında bulunuyordu. Takip eden dönemde endeksteki kayıplar yüzde 17’ye ulaştı.
30 Kasım 2015’te ise endeks, zirvesinin yüzde 2’den biraz fazla altında işlem görüyordu. Sonraki süreçte düşüş yüzde 14’e kadar derinleşti.
1999’daki örnekte gösterge ortaya çıktıktan sonra endeks yaklaşık üç ay daha yükseldi. Ancak ekim ayının ortasında zirvesine göre yüzde 12 değer kaybetti.
İKİ KRİZDE SİNYAL DÜŞÜŞTEN SONRA GELDİ
2008 küresel finans krizinde gösterge kritik seviyeye ulaştığında S&P 500 zaten zirvesinden yüzde 43 gerilemişti. Krizin ilerleyen döneminde toplam kayıp yüzde 53’e çıktı.
2020’deki Kovid-19 salgını sırasında da gösterge kritik seviyeye yükseldiğinde endeks yüzde 24 düşmüş durumdaydı. Sonraki süreçte kayıplar yüzde 27’ye ulaştı. Bu iki örnekte sinyal, sert satışlar başladıktan sonra ortaya çıktı.
Analizdeki verilere göre S&P 500, tarihi zirvesinin yaklaşık yüzde 3,5 altında bulunuyor. Geçmiş örnekler tahviller arasındaki getiri farkının açılmasıyla hisse senedi piyasalarındaki kırılganlık arasında ilişki olabileceğine işaret etse de gösterge, tek başına yeni bir borsa çöküşü yaşanacağını kesin olarak ortaya koymuyor.