Eskişehir’in Sivrihisar ilçesi pek çok uygarlıklara ev sahipliği yapmış, eşsiz tarih ve kültür mirasına sahip. Özellikle Selçuklu ve Osmanlı eserleriyle dopdolu bir yerleşim yeri olmanın ötesinde Kurtuluş Savaşımızın önemli olaylarına tanıklık etmiş, işgale de uğramış. Eskişehir, Afyonkarahisar yönüne gidenler, dönenler yol kenarlarında “Dünyanın merkezi Sivrihisar” tabelalarını sıkça görür.
Nasrettin Hoca’nın da burada doğduğu rivayet edilir. Nasrettin Hoca’ya, “Dünyanın Merkezi neresidir?” diye sorulduğunda, “Burasıdır. İnanmayan ölçsün” dediği de söylenir. Hocanın orada ilçe girişinde heykeli de bulunuyor. “Dünyanın merkezi”ne Çorumlular da sahip çıkıyor. Yozgat’ın ilçesi olan Sarıkaya için de, “Türkiye’nin tam ortası” deniliyor. Nasrettin Hoca’nın dediği gibi onlar da “İnanmayan ölçsün” diyor.
(Soldan sağa) Salim Çoruk, Kazım Kurt, Fethi Yaşar, Şeniz Doğan, Hüseyin Can Güner, Ahmet Öküzcüoğlu
İLK BAKANLAR KURULU
Sivrihisar’da bulunan tarihi Zaimağa Konağı, Kuvayı Milliye’nin kurduğu Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Hükümeti ve Bakanlar Kurulunun, Kurtuluş Savaşının en kritik bir döneminde Ankara dışında ilk kez toplandığı ve önemli kararlar alındığı bir konaktır. Sakarya Meydan Muharebesi sonrası İtilaf Devletlerinden gelen ateşkes teklifine son şeklini vermek için 24 Mart 1922 Cuma günü Başkomutan Gazi Mustafa Kemal ve Ankara Hükümeti’nin Bakanları Sivrihisar’a gelir.
O gece Zaimağa Konağında alınan kararlar Ankara’ya gönderilir. Bakanlar Kurulu, ateşkesi Anadolu’nun hemen boşaltılması şartı ile kabul eder. Bakanlar Kurulu’nun 29 Mart Çarşamba sabahı 1. Ordu Karargahına intikal ettiği kayıtlarda geçiyor. Tarihi konuşmaların tanığı olan bu konak, Sivrihisar için de övünç kaynağı. Konak, Atatürk’ün izlerini taşıyor ve ilçeye gelen bu konağı mutlaka görmek istiyor.
KURTULUŞUN KARARGAHINDA
Başkanlığını Ankara-Yenimahalle Belediye Başkanı Fethi Yaşar’ın yaptığı 273 belediyenin üyesi olduğu İç Anadolu Belediyeler Birliği’ni temsil eden Belediye Encümeni toplantısına, Sivrihisar Belediye Başkanı Habil Dökmeci ev sahipliği yaptı.
Tarihi atmosferiyle bilinen konaktaki toplantıya Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, Çankaya Belediye Başkanı Hüseyin Can Güner, Denizli Merkezefendi Belediye Başkanı Şeniz Doğan, Alaşehir Belediye Başkanı Ahmet Öküzcüoğlu ve Birlik Genel Sekreteri Salim Çoruk katıldı.
Zaimağa Konağı’nın, Ankara dışında ilk Bakanlar Kurulu toplantısının yapıldığı yer olduğunu belirten Başkan Fethi Yaşar, “Sakarya Meydan Muharebesi’nde ağır bir bozguna uğrayan itilaf devletlerinden gelen ateşkes teklifini değerlendirmek amacıyla Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve Bakanlar Kurulu, Sivrihisar’a gelir ve bu teklifi değerlendirir. İtilaf devletlerinin Anadolu’yu derhal terk etmeleri şartıyla kabul etme kararı alınır. Bugün böyle tarihi anlara ev sahipliği yapmış bir mekânda bulunmak ve bu atmosferi yaşamak başkanları son derece memnun etti.
BELEDİYELERİN GÖREV ALANI DEĞİŞTİ
Deneyimli Belediye Başkanı Fethi Yaşar, yerel yönetimlerin kamu hizmetlerinin vatandaşlara sunulmasında önemli bir görev üstlendiğini belirtti. Yaşar, o tarihi konakta şunları söyledi:
“Türkiye’de yerel yönetimler denince akla ilk olarak belediyeler geliyor. Zira geçmişten günümüze belediyeler, vatandaşların gündelik hayatta ihtiyaç duyduğu birçok kamu hizmetini yerine getiriyor. Nüfusumuzun yaklaşık yüzde 95’i belediye sınırı içinde yaşıyor. Belediye tarafından verilen kamu hizmetlerinden faydalanıyor. Bu haliyle belediyelerin, kamu yönetimi sistemimiz içinde de oldukça önemli yeri var. İçinde bulunduğumuz enflasyonist ortam ve bu ortamın neden olduğu sosyal dengesizlik, artan yoksulluk belediyelerin de vazife alanlarının büyük oranda değişmesine neden oldu.”
KAMUSAL YÜKÜ ARTTI
Belediyelerin üzerindeki hizmet yükü arttı. Hemen her konuda, “Belediyeye söyleyin” deniliyor. Yani kamu kuruluşlarının görev ve sorumluluğunda olan işler bile günümüzde belediyelere yıkılıyor. 17 yıldır Yenimahalle Belediye Başkanlığı görevini yürüten Fethi Yaşar, belediyecilikte gelinen durumu şöyle anlattı:
“Belediyeler ile merkezi yönetimler arasında gittikçe artan bir sorumluluk paylaşımı yaşanıyor. Nitelik ve nicelik bakımından belediyelerin üzerindeki kamusal hizmet yükü artış gösteriyor. Artan hizmet yükü sonucu belediyelerin harcama düzeyleri de yükseldi. Fakat görev tahsisi konusundaki olumlu gelişmeler özellikle öz gelir tahsisi konusunda yaşanmadı, genellikle belediyelerin gelirleri, görev ve sorumluluklarına kıyasla yetersiz kalıyor.”
PAYLAR AZALIYOR
Günümüzde belediyeler, vergilendirme yetkisine sahip olmayan, yeni gelir kaynakları oluşturamayan, mevcut kaynakları etkin kullanamayan, genel bütçe vergi gelirleri tahsilatından aktarılan payları Avrupa hatta çoğu Arap ülkesinden daha düşük düzeyde.
Belediyelerimiz, etkin ve verimli hizmet birimleri çizgisinden uzaklaşıyor. Mali özerklik sonucu elde edilebilecek olası yararlardan mahrum kalıyor. Bu konuda mutlak yeni düzenlemelere ihtiyaç olduğu da ortada. Özellikle CHP’li belediyelerin, kamu kuruluşlarının yapması gereken işler yıkılıyor. Belediye asli görevini yapamaz hale getiriliyor. Dahası, imza bekleyen projelere ise imza atılmadığı için adım da iş yapamaz hale de getiriliyor.