Çölün altından 55 metrelik sır çıktı
Batı Sahra’da gün doğumuna doğru uzanan 54,5 metrelik taş hatlara sahip 'antenli mezar' incelendi. Yapılan analizler, anıtın 4 bin yıl önce yalnızca tek bir kişi için inşa edildiğini ortaya koydu.
Batı Sahra’nın kuzeyinde yer alan Sluguilla Lawash bölgesinde yürütülen arkeolojik kazılarda, yaklaşık 4 bin yıl öncesine tarihlenen ve mimari yapısıyla dikkat çeken bir anıt mezar incelendi. Girona Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen ve African Archaeological Review dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, 'antenli mezar' olarak adlandırılan 54,5 metre uzunluğundaki taş anıtın tek bir kişiye ait olduğu saptandı.
Kurumuş bir nehir yatağı boyunca uzanan yapının merkezinde, yaklaşık 12 metre çapında oval bir höyük yer alıyor. Höyükten doğuya, yani gün doğumuna doğru paralel şekilde uzanan ve harçsız yerel kireçtaşı levhalardan inşa edilen iki taş hat, yapıya adını veren 'anten' formunu oluşturuyor. Bölgedeki taşların hafifliği nedeniyle inşanın küçük bir topluluk tarafından tamamlanabildiği değerlendiriliyor.
YAŞ TESPİTİ KEMİK BİYOAPATİTİ İLE YAPILDI
Çöl ikliminde organik kalıntıların hızla yok olması ve kemiklerdeki kolajenin tükenmesi nedeniyle daha önceki tarihlendirme girişimleri sonuçsuz kalmıştı. Araştırmacılar, kemik dokusunun mineral kısmını oluşturan biyoapatit üzerinden radyokarbon (C14) analizi uyguladı.
Yapılan ölçümler, mezarın günümüzden 4.100 ila 4.417 yıl öncesine, yani M.Ö. 3. binyıla ait olduğunu ortaya koydu. Bu veri, Atlantik Sahra bölgesindeki bir mezar için elde edilen ilk doğrudan tarihleme olma özelliğini taşıyor.
Mezar odasında 25-35 yaşlarında bir yetişkine ait iskelet kalıntıları bulundu. İskeletin başının güneye, bükülmüş bacaklarının ise batıya dönük olduğu belirlenirken, yüksek orandaki tahribat nedeniyle cinsiyet tespiti yapılamadı. Mezar içi buluntular arasında ise yalnızca devekuşu yumurtası kabuğundan yapılmış dört adet halka biçimli boncuk yer aldı.
Sahra’nın henüz kuraklaşmadığı ve görece sulak olduğu Neolitik dönemin son evrelerine işaret eden yapının, doğu yönelimli uzun hatlarının işlevi ve simgesel anlamı henüz netleştirilemedi. Bölgede yer alan diğer benzer höyüklerin incelenmesiyle yapım amacına ilişkin yeni verilerin elde edilmesi bekleniyor.