Çölün ortasına ikinci bir nehir inşa ediyorlar
Mısır, 14 milyar dolarlık 'Yeni Delta' projesiyle çölü tarıma açmak için yapay su kanalları inşa ederken; bilim insanları altyapı yetersizliği ve tortu birikiminin projeyi riske soktuğu uyarısında bulundu.
Mısır hükümeti, yaklaşık bir milyon hektarlık çöl arazisini tarıma kazandırmak amacıyla "Yeni Delta" adı verilen kapsamlı bir altyapı ve sulama projesini hayata geçiriyor. "Yeni Nil" olarak da nitelendirilen yapay sulama projesi, tamamlandığında Kıbrıs yüzölçümüne yakın bir büyüklük olan yaklaşık 9 bin 240 kilometrekarelik çöl alanını tarımsal üretime açmayı hedefliyor.
Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi tarafından resmi olarak başlatılan projenin toplam maliyetinin yaklaşık 800 milyar Mısır lirasına (yaklaşık 14 milyar dolar) ulaşması öngörülüyor. Proje kapsamında inşa edilen arazilerde tahıl, sebze ve meyve üretimi planlanırken, mevcut uydu görüntülerinde çöl zemininde dairesel tarım alanlarının oluşmaya başladığı görülüyor.
DRENAJ SUYUNUN GERİ DÖNÜŞÜMÜ
Projenin su ihtiyacı, geleneksel Nil Deltası'ndaki tarım arazilerinden tahliye edilen tarımsal drenaj sularının arıtılmasıyla karşılanıyor.
Bölgede aşırı su doygunluğu ve yer altı su seviyesinin yükselmesini önlemek için tahliye edilen sular, daha önce doğrudan Akdeniz'e deşarj ediliyordu. 2023 yılında El Hammam yakınlarında devreye alınan dev arıtma tesisi, günde 7,5 milyon metreküpe kadar su işleme kapasitesiyle çalışıyor.
Arıtılan su, çölde oluşturulan tarım alanlarına yaklaşık 150 kilometre uzunluğundaki iki ana su iletim hattı ve 19 büyük pompa istasyonu vasıtasıyla aktarılıyor. Su Kaynakları Bakanlığı verilerine göre, 174 kilometrelik su temin sistemlerinden birinin inşasında gerçekleşme oranı yüzde 79 seviyesine ulaştı.
BİLİM İNSANLARINDAN KANAL UYARISI
Projenin teknik sürdürülebilirliğine ilişkin yayımlanan son modelleme çalışmaları, uzun vadeli toprak tuzlanması riskinin yanı sıra su iletim hatlarındaki altyapı yetersizliklerine dikkat çekti.
Araştırmacılar Mahmoud Zayed, Ola Eraky ve Mohamed Abdellatif tarafından yürütülen bilgisayar simülasyonlarında, sisteme günde 1,1 milyon metreküp ek su sağlaması planlanan El-Nasr Kanalı incelendi:
Mevcut durumda saniyede 93,6 metreküp olan su debisinin hedeflenen 106,33 metreküpe çıkarılması test edildi.
İncelemeler sonucunda kanalda biriken yaklaşık 470 bin metreküplük tortu ve bitki örtüsünün su akış kesitini daralttığı ve verimi düşürdüğü belirlendi.
Artan debinin, su seviyesini kanal sınırlarına tehlikeli ölçüde yaklaştıracağı ve bazı pompa istasyonlarında güvenlik sınırlarının aşılmasına yol açabileceği hesaplandı.
Yüksek debinin sağlanabilmesi için hidrolik gücün yaklaşık yüzde 15 oranında artırılması gerektiği ve yalnızca dip taraması yapmanın sistemin tüm teknik kısıtlarını çözmeye yetmeyeceği ifade edildi.