COP31'de tanıttıkları sistem büyük ilgi gördü: Buz dağıyla susuzluğa çözüm buldular

Özbekistan'ın Kaşkaderya bölgesinde hayata geçirilen yapay buzul projesi, Antalya'da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi'nde tanıtıldı. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) desteklediği sistem, kışın suyu dondurarak yaz aylarında kullanılmasını sağlıyor.

Kış aylarında suyu havaya püskürterek dev bir yapay buzul oluşturan sıra dışı yöntem, susuzluğa karşı yeni bir çözüm sunuyor. Elektrik kullanılmadan oluşturulan buz kütlesi, havaların ısınmasıyla eriyerek bölge halkına su sağlıyor. İlk denemede yaklaşık 800 metreküp suyun buz halinde depolanması başarıldı.

KIŞIN SUYU DONDURUP DEV BUZ KÜTLESİ OLUŞTURUYORLAR

“Ice Stupa” adı verilen teknoloji, kış aylarında suyun havaya püskürtülerek dondurulması esasına dayanıyor. Soğuk havayla temas eden su, katmanlar halinde donarak zamanla koni biçiminde büyük bir buz kütlesine dönüşüyor.

Sistemin en dikkat çekici özelliği ise elektrikli pompalara ihtiyaç duymaması. Dağlık arazideki doğal yükseklik farkı ve su basıncı kullanılarak suyun püskürtülmesi sağlanıyor. Böylece kış boyunca biriken su, elektrikli pompa kullanılmadan buz halinde depolanabiliyor.

İlk deneme sürecinde yaklaşık 800 metreküp buz biriktirildi. İlkbahar ve yaz aylarında sıcaklıkların yükselmesiyle erimeye başlayan buz, yaklaşık 60 hanenin yararlanabildiği bir su kaynağı oluşturdu.

KIŞIN BİRİKTİRİLEN SU YAZIN KULLANILIYOR

Yapay buzulun temel amacı, suyun bol olduğu soğuk dönemlerde biriktirilerek ihtiyaç duyulan sıcak aylarda kullanılmasını sağlamak. Özellikle kuraklık riski bulunan dağlık bölgelerde, kışın depolanan suyun ilkbahar ve yaz aylarında tarım ve günlük yaşam için değerlendirilmesi hedefleniyor.

İklim değişikliği nedeniyle doğal buzulların küçülmesi ve yağış düzeninin değişmesi, bölgedeki su kaynakları üzerinde baskı oluşturuyor. Yapay buzul teknolojisi ise suyu büyük depolama tesisleri kurmadan, doğal soğuktan yararlanarak saklamaya imkân tanıyor.

Özbekistan'da ilk kez uygulanan bu yöntemin, elde edilen sonuçların ardından su sıkıntısı yaşayan diğer dağlık ve kurak bölgelerde de yaygınlaştırılması hedefleniyor. Böylece kış aylarında biriktirilen suyun, sıcak dönemlerde ortaya çıkan su ihtiyacını karşılamak için kullanılması amaçlanıyor.

İlginizi çekebilir