Donmuş toprağın çözülmesi felakete yol açtı: 18 milyon metreküp toprak yer değiştirmiş
Kanada'nın kuzeyinde yıllar önce meydana gelen devasa heyelanların nedeni, sonuçları yeni yayımlanan bilimsel araştırmayla ortaya çıkarıldı. Bilim insanları, donmuş toprak tabakalarının çözülmesiyle birlikte bazıları iki katlı ev yüksekliğine ulaşan dev kütlelerin yamaçlardan aşağı kaydığını belirledi.
Yeni yayımlanan araştırma, heyelanların yalnızca yüzeydeki buzların erimesinden kaynaklanmadığını gösterdi. Toprağın derinliklerinde yıllarca devam eden çözülmenin büyük kütleleri zayıflattığı, geçmişte yaşanan orman yangınlarının da bu süreci hızlandırdığı belirlendi. Uzmanlar, benzer olayların gelecekte daha geniş alanlarda görülebileceği konusunda uyardı.
18 MİLYON METREKÜP TOPRAK YER DEĞİŞTİRDİ
Kanada'nın Kuzeybatı Toprakları bölgesinde 2017 ve 2018 yıllarında meydana gelen iki büyük heyelan, bilim insanları tarafından uydu görüntüleri ve saha çalışmalarıyla incelendi. Araştırmanın sonuçları, Geophysical Research Letters adlı bilimsel dergide yayımlandı.
Johnson Nehri Vadisi'ndeki heyelanda yaklaşık 18 milyon metreküp, Redstone Nehri Vadisi'ndeki heyelanda ise 4,5 milyon metreküp donmuş toprak ve kaya yer değiştirdi.
En büyük heyelanın geride bıraktığı iz yaklaşık 3,2 kilometre uzunluğa ulaşırken, yerinden kopan bazı donmuş kütlelerin yüksekliği 10 metreyi buldu.
YILLAR ÖNCEKİ YANGINLAR ETKİLİ OLDU
Araştırmacılar, bölgede 1995 yılında meydana gelen büyük orman yangınlarının toprağı koruyan bitki örtüsüne zarar verdiğini belirledi.
Bitki örtüsünün kaybolmasıyla birlikte ısı ve suyun toprağın derinliklerine ulaşması kolaylaştı. Yaklaşık 20 yıl boyunca devam eden çözülme, donmuş tabakaları zayıflatarak devasa heyelanların meydana gelmesine zemin hazırladı.
Bilim insanları, bölgede 150'den fazla benzer heyelan tespit edildiğini bildirdi. Bazı heyelanlar nehirlerin önünü kapatarak yeni göller oluştururken, milyonlarca metreküp tortunun akarsulara karışmasına neden oldu.
Araştırmacılar, yükselen sıcaklıklar ve artan orman yangınlarının Kanada ile Alaska'daki donmuş toprak bölgelerinde benzer heyelanların yaşanma riskini artırabileceğini belirtti.