İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından, Halk TV Yönetim Kurulu Başkanı Cafer Mahiroğlu hakkında “rüşvet”, “ihaleye fesat karıştırma” ve “suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama” iddialarıyla başlatılan soruşturma kapsamında Mahiroğlu’nun ortağı veya yöneticisi olduğu şirketlere kayyum atandı.
Kayyum; bir mal varlığının yönetilmesi, belirli bir işin yürütülmesi veya bir kurumun idaresi için mahkeme veya yetkili idari makam tarafından geçici olarak görevlendirilen kişidir. Temel amacı; asıl yönetim mekanizmasında hukuki, mali veya idari bir sorun çıktığında, söz konusu varlığın veya kurumun işleyişini korumaktır.
62 TV, RADYO VE GAZETEYE KAYYUM...
Ticaret/Ceza hukukunda kayyum yolsuzluk, usulsüzlük, kara para aklama veya terör finansmanı gibi suç şüphelerinin bulunduğu şirketlere mahkeme kararıyla atanıyor. Hâkim veya mahkemenin kayyum hakkında belirlediği ücret, şirket bütçesinden karşılanıyor. Soruşturma veya kovuşturma konusu suçtan dolayı kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı verilmesi halinde; şirket bütçesinden ödenen ücretin tamamı, kanunî faiziyle birlikte devlet hazinesinden karşılanıyor.
Yasalarımızda olmasına rağmen, kayyum uygulaması daha çok 12 Eylül darbe girişiminden sonra belediye başkanlıklarına yapılan atamayla bilindi. 2016 yılında Belediye Kanunu’nda yapılan değişiklikle terör örgütüyle bağlantılı olduğu öne sürülen belediye başkanlarının görevden alınması, yerine kaymakam, vali atanması da öngörüldü. AKP iktidarı döneminde televizyonlara, radyolara, gazetelere kayyum atanması uygulaması başladı. Bugüne kadar 62 televizyon, radyo ve gazeteye kayyum atandı. Bunun ilk uygulaması da
Star TV, Star gazetesi olmuştu. O dönem Star’ın idari temsilcisi olan Orhan Uğuroğlu, konuyu şöyle özetledi:
MESLEK KURULUŞLARI BELİRLESİN
“3 Kasım 2002 seçiminde Cem Uzan’ın Genç Partisi yüzde 7,3 oy aldı. MHP, DYP ve ANAP meclis dışında kaldı. Meclise sadece AKP ve CHP girebildi. 12 Haziran 2003’te Çukurova ve Kepez Elektrik’in imtiyaz sözleşmeleri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nca feshedildi. Bakanlık yetkilileri polis ve jandarmayla tesislere girdi. Sözleşmeye göre uluslararası tahkime gidilmesi gerekiyordu ama baskınla el konuldu.
Uzan ailesine ait Star TV, 20 radyo, Star ve Damga gazeteleri ile Telsim, çimento fabrikalarının bulunduğu 219 şirkete kayyum atanmadan önce Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’e, CHP Genel Başkanı Deniz Baykal’a gidip, ‘Kayyum atanacaksa basın meslek kuruluşlarının belirleyeceği tarafsız, en az 10 yıllık gazeteci, hukukçu, akademisyen atansın’ dedim ama kabul etmediler. 13 Şubat 2004 tarihli TMSF Kurulu kararıyla Uzan Grubu’nun 219 şirketinin yönetim ve denetim kurullarına kayyum atandı.”
BASININ KADROLU KAYYUMU
Coca Cola’ya kayyum atansa; “Bundan sonra sağlıklı olması için kolayı asitsiz üreteceğiz” diyebilir mi? Ya da bir baklavacıya atanacak kayyum, “Baklavayı bundan sonra tuzlu yapacağız” talimatı verebilir mi? Gaziantep Ekspres Gazetesi sahibi Bora Zor’un aklına işte bu sorular geldi. Çünkü gündemde Halk TV’ye kayyum ataması vardı.
Anadolu basını, yaşanan zorluklara rağmen, ülke sorunlarına karşı duyarlılığını her fırsatta ortaya koyuyor. Bora Zor, o gün şunları yazdı: Medya şirketlerinin en büyük ticari varlığı, okuyucu-izleyici bağlılığı ve hitap ettikleri hedef kitledir. Yani Coca-Cola’nın üretimi kola, baklavacının baklava ise medya şirketinin üretimi de düşüncedir, fikirdir.
KADROLU KAYYUM
Peki mali suçlarla ilgili kayyum atanan bir medya şirketinin yayın politikası değişirse, ne olur? Flash TV’ye Tele 1’e, daha önce ne olduysa benzer durum yaşanır. Nedense medya kayyumunda ilk akla gelen hep aynı isim oluyor. Duayen gazeteciler, basın birlikleri, cemiyetler değil de iktidara yakın olan kalemi kayyum atamak, amacı ortaya koyuyor.
Coca-Cola ve baklavacıda yapılacak üretim değişikliği ne kadar absürtse, Halk TV’ye de iktidara yakın olduğu belirtilen yazarın kayyum olarak atanması da, o kadar absürttür.
ŞİRKETİN SAHİBİ DEĞİL
Muhalif kanala, iktidara yakın yazarı atamak, o kuruluşun üretimini değiştirmek demektir. Ürettiği ürün
değiştirilen medya kuruluşu, tıpkı Tele 1 gibi değer kaybeder. Okuyucuları, izleyicileri terk eder.
Kayyum, şirketin sahibi değil. Hukuki süreç tamamlanana kadar o işletmenin değerini korumakla yükümlü bir emanetçidir. Kayyum, şirketi çökertmek amacıyla üretim şeklini değiştiremez. Kayyum, şirketin içini boşaltmak, marka değerini düşürmek gibi faaliyetlere giremez. Ama takan kim, hesap veren kim?
KABUK DEĞİŞTİRECEK
Kayyumla birlikte Halk TV de kabuk değiştirecek. Kanalın içerik üreticileri ve ekran yüzleri belki de zorunlu olarak ayrılacak ya da çıkarılacak. Yayın politikasının yani ürettiği ürünün değişmesi ile izleyici göçü başlayacak.
Halk TV, daha önce olduğu kadar güçlü olmayacak. Henüz iddia edilen suçla ilgili hüküm bile yokken, el koymanın olası sonucunun hesabını kim verebilir? Bunu, adaletin terazisi nasıl tartabilir? ‘Tele 1’de nasıl tarttıysa, burada da öyle tartar’ dediğinizi duyar gibi oluyorum.
Merdan Yanardağ’ın Tele 1 TV’si elinden alınmakla kalmadı, bir de “Casus” yaftası vuruldu. Etkili haber sitelerinden T24’e artık ulaşılamıyor. Halk TV’ye yine “Kıdemli Kayyum” getirildi. Merak edilen, “Fısıltısı gazetesi”ne kayyum atanıp atanmayacağı oluyor.