Brexit sonrası İngiltere ile arasında 3 kritik anlaşma
İngiltere ile Avrupa Birliği, Brüksel'deki zirvede gıda ticareti, gençlik hareketliliği ve karbon piyasalarına ilişkin üç anlaşmanın müzakerelerini tamamladı.
İngiltere Başbakanı Andy Burnham, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, Brüksel'de düzenlenen AB-İngiltere Zirvesi'nin ardından ortak basın toplantısı düzenledi.
Burnham, Brexit referandumunun üzerinden 10 yıl geçtiğini hatırlatarak, "Bugün İngiltere için iyi bir gün, Avrupa için de iyi bir gün. Birlikte vardığımız anlaşma her iki tarafın da yararına ve İngiltere'deki kamuoyunun beklentileriyle uyumlu." diye konuştu.
İngiltere'de halkın dörtte üçünün Avrupa ile daha yakın ilişkileri desteklediğini belirten Burnham, İngiltere Hazinesinin zirvede varılan mutabakatın ülkenin Gayri Safi Yurt İçi Hasılasına (GSYH) yüzde 0,5'e kadar katkı sağlayabileceğini hesapladığını anlattı.
Burnham, yapılan anlaşmalarla İngiliz ekonomisine 17 milyar sterlinlik katkı sağlanacağını söyledi.
Yeni düzenlemelerin işletmelerin bürokrasi maliyetlerini azaltacağını ve gıda fiyatları üzerindeki baskıyı hafifleteceğini ifade eden Burnham, zirvede varılan mutabakatı uygulamaya yönelik yasa tasarısının gelecek hafta İngiltere Parlamentosuna sunulacağını anlattı.
Burnham, anlaşma kapsamındaki çeşitli politika alanlarında yapılacak değişikliklerin uygulamaya konulması için kesin tarihler belirlendiğine işaret ederek, "Eğitim ücretleri gibi çeşitli konularda ilerleyen dönemlerde ayrıca görüşmeler yapılacak. Bu İngiltere için iyi bir anlaşma. Anlaşma, ekonomimize ek bir büyüme, İngiliz halkı için yaşam maliyetlerini düşürme, işletmelerimizin üzerindeki bürokratik engelleri kaldırma ve gençlerimizin ufkunu genişletme fırsatı sunuyor." diye konuştu.
KOLAY VE DÜŞÜK MALİYETLİ TİCARET VURGUSU
AB Komisyonu Başkanı von der Leyen de tarım ve gıda ürünleri anlaşmasının müzakerelerinin tamamlanmasının büyük bir başarı olduğunu belirterek, "Bu, Manş Denizi'nin iki yakasındaki işletmelerimiz için daha kolay ticaret ve daha düşük maliyet, tüketicilerimiz için daha fazla seçenek ve daha uygun fiyatlı gıda anlamına geliyor." değerlendirmesinde bulundu.
Karbon piyasalarını birbirine bağlayacak anlaşmanın emisyonları azaltacağını ve daha temiz sanayiye yatırımı teşvik edeceğini belirten von der Leyen, İngiltere'nin AB elektrik piyasasına katılımına yönelik çalışmaların sürdüğünü kaydetti.
İNGİLTERE ERASMUS'A DÖNÜYOR
Von der Leyen, İngiltere'nin 2027'de yeniden Erasmus+ eğitim programına katılacağını, müzakereleri tamamlanan gençlik programının her iki taraftan 100'er bin gence karşı tarafta 3 yıla kadar çalışma, eğitim görme, gönüllülük yapma veya seyahat etme imkanı sağlayacağını anlattı.
Von der Leyen, tarafların kritik teknolojileri ve tedarik zincirlerini korumak için ekonomik güvenlik diyaloğu kuracağını, yapay zeka ve kuantum teknolojileri gibi alanlarda dijital ortaklık başlatacağını, Manş Denizi'ndeki tehlikeli geçişleri önlemek ve göçmen kaçakçılığıyla mücadele etmek için de göç diyaloğu oluşturacağını söyledi.
Pek çok kişinin sonuçlandıramayacağını düşündüğü üç önemli anlaşmaya vardıklarını vurgulayan von der Leyen, "Bunlar, gıda ticareti, gençlerin hareketliliği ve karbon piyasasına ilişkin anlaşmalar. Üçü de önemli birer başarı. Öğrenim ücretleri ise ayrı bir konu. Önümüzdeki ay bu konu üzerinde çalışacağız. Daha önce de çözüm bulmayı başardık, bu konuda da bir çözüm bulacağımıza inanıyorum." ifadesini kullandı.
COSTA'DAN İNGİLTERE İLE YAKIN İLİŞKİ MESAJI
AB Konseyi Başkanı Costa, Ukrayna'ya destek ile Avrupa'nın güvenlik ve savunma ihtiyaçlarının AB-İngiltere ilişkilerinde yeni dönemin başlangıç noktası olduğunu belirtti.
İngiltere'nin AB'nin sivil kriz yönetimi misyonlarına daha düzenli katılımını sağlayacak çerçeve anlaşmanın müzakerelerinin tamamlandığını anlatan Costa, "Adil ve kalıcı bir barış sağlanana kadar Ukrayna'yı siyasi, mali ve askeri olarak desteklemeye devam edeceğiz." diye konuştu.
İngiltere'nin AB ile uzun vadeli ilişkisine dair tartışmaları ilgiyle takip ettiklerini söyleyen Costa, "İngiltere'nin AB ile uzun vadeli ilişkisinin geleceği konusunda alacağı her karara saygı duyacağız." ifadesini kullandı.
Costa, AB'nin İngiltere ile mümkün olan en yakın ilişkiye açık olduğunu belirterek, tek pazarın dört serbestisinin bölünmezliği ile hak ve yükümlülükler arasındaki dengenin bu ilişkiye yön vermeye devam edeceğini kaydetti.
ZİRVE BİLDİRİSİNDE UYGULAMA TAKVİMİ
Zirvenin ardından yayımlanan ortak bildiride, tarafların tarım ve gıda ürünlerinin ticaretini kolaylaştıracak anlaşmayı 1 Mart 2028'den, emisyon ticaret sistemlerini birbirine bağlayacak anlaşmayı ise 2028'den itibaren uygulamayı hedeflediği kaydedildi.
Gençlik programının sunduğu imkanların en geç Ocak 2030'da gençlerin kullanımına açılmasının amaçlandığına işaret edilen bildiride, AB ve İngiltere'nin üniversitelerinde eğitim gören öğrencilerin ödeyeceği öğrenim ücretlerine ilişkin müzakereleri zirveden sonraki 6 ay içinde tamamlamayı taahhüt ettiği belirtildi.
Bildiride, İngiltere'nin AB elektrik piyasasına katılımına yönelik müzakerelerin tarafların nihai mutabakata varması koşuluyla 2027'de sonuçlandırılması hedeflendiği, tarafların çelik ve elektrikli araç tedarik zincirlerini güçlendirmek için birlikte çalışacakları ifade edildi.
GÜVENLİK VE SAVUNMA İŞBİRLİĞİ GENİŞLETİLECEK
AB ile İngiltere'nin savunma kapasitesinin geliştirilmesi, askeri hareketlilik, kriz yönetimi ve deniz güvenliği alanlarında işbirliğini artıracağı belirtilen ortak bildiride, İngiltere'nin AB'nin Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası kapsamındaki sivil misyonlarına katılımını sağlayacak çerçeve anlaşmaya ilişkin müzakerelerin tamamlandığı bildirildi.
Bildiride, İngiltere'nin AB'nin Daimi Yapılandırılmış İşbirliği (PESCO) kapsamındaki Askeri Hareketlilik ve Lojistik Merkezleri Ağı projelerine katılımına yönelik çalışmaların ilerletileceği kaydedildi.
AB ile İngiltere'nin Rusya'nın "gölge filosu" ile mücadelede bilgi paylaşımını artıracağı kaydedilen bildiride, yaptırımların delinmesini önlemek ve kritik deniz altyapısını korumak amacıyla işbirliğini güçlendireceği ifade edildi.
RUSYA'YA ATEŞKES ÇAĞRISI
Ortak bildiride, Ukrayna'nın bağımsızlığı, egemenliği ve toprak bütünlüğüne desteğin yinelendiği belirtilerek, Rusya'ya saldırılarını derhal durdurması ve tam, koşulsuz ateşkesi kabul etmesi çağrısında bulunuldu.
Ukrayna'nın katılımı olmadan bu ülkede barışa ilişkin karar alınamayacağı vurgulanan bildiride, AB ile İngiltere'nin Rusya'ya yönelik yaptırımlarda eşgüdümü artıracağı ve Ukrayna'ya güvenilir güvenlik garantileri sağlanması için çalışacağı bildirildi.
Bildiride, AB'nin Ukrayna Askeri Yardım Misyonu ile İngiltere'nin Ukrayna askerlerinin eğitimine yönelik işbirliğini sürdüreceği ve İngiltere, Fransa ile Almanya'nın öncülük ettiği Gönüllüler Koalisyonu ile yakın koordinasyon içinde hareket edileceği kaydedildi.
SİBER SALDIRILAR VE YABANCI MÜDAHALELERLE MÜCADELE
Ortak bildiride, AB ile İngiltere'nin siber saldırılar, hibrit tehditler ve yabancı kaynaklı bilgi manipülasyonuyla mücadelede işbirliğini derinleştireceği belirtildi.
Tehditlere ilişkin bilgi paylaşımının artırılması, ortak tatbikatlarla hazırlık kapasitesinin geliştirilmesi ve saldırılara koordineli yanıt verilmesinin hedeflendiği ifade edilen bildiride ayrıca, tarafların demokratik kurumların dayanıklılığını güçlendirmek, seçimlerin bütünlüğünü korumak ve yabancı müdahalelerle mücadele etmek amacıyla yeni bir diyalog mekanizması geliştireceği kaydedildi.
DÜZENSİZ GÖÇLE MÜCADELEDE YENİ MEKANİZMA KURULACAK
Ortak bildiride, AB ile İngiltere'nin özellikle Manş Denizi üzerinden gerçekleşen düzensiz göçü önlemek ve göçmen kaçakçılığı şebekeleriyle mücadele etmek için işbirliğini artıracağı belirtildi.
Avrupa Komisyonunun 16 Haziran 2026'da kabul ettiği Manş Denizi Eylem Planı kapsamında ortak faaliyetler yürütülmesi, sınır yönetiminin güçlendirilmesi ve ilgili kurumlar arasında bilgi paylaşımının artırılmasının kararlaştırıldığı aktarılan bildiride, tarafların düzensiz göç, üçüncü ülkelere geri dönüşler, sınır güvenliği ve yasal göç yolları konularını ele almak üzere yapılandırılmış diyalog mekanizması kuracağı bildirildi.
İngiltere Başbakanı Andy Burnham, basın toplantısının soru-cevap bölümünde, İngiltere'nin AB ülkelerinin üçüncü ülkelere geri dönüşler konusundaki çalışmalarını daha yakından takip etmek ve bu alandaki görüşmelere daha fazla dahil olmak istediğini belirtti.
GAZZE'DE İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜM VURGUSU
Ortak bildiride, Gazze'de uluslararası hukuka ve uluslararası insancıl hukuka uyulması, sivillerin korunması ve insani yardımların bölgeye engelsiz ulaştırılması çağrısında bulunuldu.
İşgal altındaki Batı Şeria'da yerleşimci şiddeti ve yerleşimlerin genişletilmesi kınanan bildiride, İsrail'den E1 bölgesindeki inşaat ihalesini geri çekmesi istendi.
Bildiride, Hamas'ın silahlarını kalıcı olarak bırakması ve Gazze'nin gelecekteki yönetiminde rol almaması gerektiği ifade edilirken, Filistin yönetimine destek yinelendi ve İsrail ile Filistin'in güvenli ve tanınmış sınırlar içinde yan yana yaşayacağı iki devletli çözümün desteklendiği vurgulandı.
Lübnan'ın egemenliği ve toprak bütünlüğüne desteğin sürdürüleceği belirtilen bildiride, İran'ın bölge ülkelerine ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığına yönelik saldırıları kınandı.
POLİS VE ADLİ İŞBİRLİĞİ GÜÇLENDİRİLECEK
Ortak bildiride, AB ile İngiltere arasında sınır aşan suçlarla mücadele ve adli işbirliğinin geliştirilmesi konusunda mutabakata varıldığı belirtilerek, İngiltere'nin Avrupa Polis Teşkilatı (Europol) ile ilişkilerinin güçlendirilmesi ve irtibat görevlilerine ilişkin düzenlemenin imzalanmasından memnuniyet duyulduğu ifade edildi.
Taraflar arasında araç tescil bilgilerinin otomatik sorgulanmasına yönelik veri paylaşımının başlatıldığı ve Avrupa Birliği Ceza Adaleti İşbirliği Ajansı (Eurojust) ile İngiliz makamları arasındaki işbirliğinin sürdürüleceği kaydedilen bildiride ayrıca, uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele, üçüncü ülke vatandaşlarının suç kayıtlarının paylaşılması ve hükümlülerin nakli konularında işbirliğinin geliştirilmesinin kararlaştırıldığı aktarıldı.
AB VE İNGİLTERE DIŞ POLİTİKADA EŞGÜDÜMÜ ARTIRACAK
Ortak bildiride, AB ile İngiltere'nin Batı Balkanlar, Moldova, Afrika, Orta Doğu ve Hint-Pasifik bölgelerine ilişkin dış politika alanlarında işbirliğini güçlendireceği belirtildi.
Tarafların Moldova'ya yönelik Rusya kaynaklı hibrit tehditlerle mücadelede desteğini sürdüreceği ifade edilen bildiride, Batı Balkanlar'da hukukun üstünlüğü, demokrasi, yolsuzluk ve organize suçlarla mücadele alanlarında ortak çalışacağı kaydedildi.
Bildiride, İngiltere'nin AB'nin seçim gözlem misyonlarına katılımını sağlayacak idari düzenlemenin imzalandığı belirtilirken, Uluslararası Ceza Mahkemesinin bağımsızlığına ve faaliyetlerine desteğin yinelendiği anlatıldı.