Türkiye’deki üniversitelerde 6.7 milyon, liselerde 5.3 milyon 15-23 yaş arası genç var. Gençlerin 2.6 milyonu 2.5 ay kalan üniversite sınavını kazanma hayaliyle yatıp kalkarken üniversitede okuyanlar mezun olunca işsiz kalma buhranıyla kampüslerde kıvranıyor. TÜİK’in son iş gücü rakamları, gençlerin eğitimine uygun iş bulma ümitlerini bitirdi. Kariyer umutsuzluğunda gençlerin sayısı son 1 yılda 1.6 milyondan 2.6 milyona çıktı. Genç nüfusun yüzde 77’si ağır işsizlik kaygısıyla kendisini ev hapsine aldı. Evden çıkabilen mühendisler, mimarlar, sosyologlar ve öğretmenlerimizle alışveriş yaptığınız üç harfli marketlerde her gün sizler de karşılaşıyorsunuz. İş bulan üniversite mezunlarının yüzde 59’u hizmet sektöründe bulaşık yıkayıp, çay kahve taşıyor.
ÇÖKÜŞ SAKLANAMAZ
Ülkemizin en iyi liselerine 500 tam puanla girip en iyi üniversitelerinden mezun gençlerimiz ne halde? Türk gençlerinin iş bulma krizine girdiğini, ülkeyi yönetenler de çok iyi biliyor. TÜİK, 21 yılın en düşük işsizlik verileri dese de üniversite mezunu gençlerin yüzde 49.2’si yani 2 gençten 1’inin işsiz kaldığı gerçeğini saklayamadı. Lise ve üniversite sınavlarını tam puanla kazanan ülkenin en zeki evlatları, göçmen kuşlar gibi kıtalararası göçüyor. İstanbul Erkek Lisesi (İEL) 2025 mezunlarından sadece 4’ü Türkiye’de kaldı. Marmara Tıp (1 kişi), Bahçeşehir Diş Hekimliği (1 kişi), Bahçeşehir Radyo TV Sinema (1 kişi), Koç Ekonomi (1 kişi) yerleşti. İEL mezunlarının yüzde 89.74’ü Almanya, İsviçre derken yurt dışına uçtu. Münih Teknoloji gibi dünyanın en iyi üniversitelerinde elektrik elektronik, endüstri, genetik mühendisliği, tıp okuyorlar. Türkiye’de kalsalar, tıp hariç yarısı işsizdi.
OKUYUP ÜFLEYELİM
Türkiye’de üniversitelerin hepsi mi berbat? Elbette hayır! QS 2026 Dünya Üniversite Başarı Sıralaması yeni yayınlandı. Tıp, mühendislik, sosyal bilimler gibi 5 ana ve 55 alt dalda, dünyadaki 1900 üniversite incelendi. Petrolü olmayan Türkiye’de ODTÜ Petrol Mühendisliği bölümü, bu eğitimi dünyada en iyi veren ilk 10 üniversite içine 9. sıradan giren tek üniversite ve bölüm oldu. İTÜ, ODTÜ ve Hacettepe birçok bölümüyle ilk 50’ye girdi. Boğaziçi, Bilkent, Ankara, Koç, Sabancı ilk 500’de. İstanbul Üniversitesi, 753 yıllık tarihinde ilk kez bu yıl dünya sıralamasında ilk 50’ye girdi. ‘Çapa Tıp ve Cerrahpaşa Tıp mı?’ dediniz. İstanbul Üniversitesi ve İstanbul Cerrahpaşa Üniversitesi diye, ülkenin en eski üniversitesi 9 yıl önce ortadan ikiye bölündü. İÜ; teoloji, ilahiyat ve din bilimlerinde dünya sıralamasında ilk 51-100 arasına girdi. Tıplar mı? Din eğitiminin 10 kat gerisine düşüp 451-500’e girebildi. Kayyum rektörün başarısı (!)
BU NEYİN KAFASI?
Ulusal ve uluslararası bilimsel veriler, Türkiye’deki üniversitelerin ağır çöküşü ve diplomaların artık işe yaramadığını kanıtladı. Üniversite mezunu işsiz genç cennetine çevrilen ülkemizde artık ne istihdamda ne de evde olmayan gençler de var. YÖK, onları yüksek lisans, doktora adı altında üniversitelerde gizliyor. İşsiz genç deposu üniversiteler bilim üretiyorlar (!) İçlerinde öyle yüksek lisans tezleri var ki; bir yandan gençlerin çaresizliği, bir yandan da akademinin düştüğü halleri haykırıyor. Türkiye’nin bilimsel veri üssü Ulusal Tez Merkezi’nde, ‘Bu neyin kafası?’ dedirten on binlerce tez var. Genç işsizliğin önemli bir kısmının da yüksek lisans ve doktora adı altında üniversitelerde saklandığını kanıtlayan tezlerden birkaçına bakalım. Eleştirel tek bir tez olmasa da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın siyasi liderliğini öven 71 tezi yazanlar, siyaset uzmanı ünvanıyla diplomalarını aldı.
BİLİM KANITLADI
Yüksek lisans yapma adı altında üniversitelerde saklanan gençlerimizin yazdığı bazı bilimsel (!) tezler şöyle: Simitleri geometrik açıdan inceleyip parametrik kodlar içerikli 18 tez yazılmış. Adana kebap üzerine 11 tez, işkembe hakkında 14 tezimiz var. Gaziantep yemekleri hakkında 11, türkülerde geçen ‘Antep’in hamamlarıyla ilgili 3 derken Sivas’ın Kangal köpekleri de 13 teze konu olmuş. Dizilerden, tarih öğretildiği yetmezmiş gibi Kurtlar Vadisi hakkında 15, Muhteşem Yüzyıl hakkında 9, Diriliş Ertuğrul hakkında 13 tez yazıldı. Türk bilim literatürüne çağ atlatan çalışmalar, son 10 yılda artan fal araştırmalarıyla patladı gitti. Falcılık geliri, su falı, kahve falı, tarot falı, fal tarihçesi derken, falla ilgili tam 1148 yüksek lisans tezi yazılıp yayınlandı. Yurt dışına ister iş ister akademik kariyer için giden gençleri kimse suçlamasın. Türkiye’de kalan gençlerin işinin artık fala kaldığı bilimsel olarak kanıtlandı.