Koreliler evlerinde bu kadim yöntemle ısınıyor: Tüm dünya onları örnek almaya başladı

Güney Kore'nin geleneksel mimarisinde önemli bir yere sahip olan ve "Ondol" adı verilen yerden ısıtma sistemi, Kore Yarımadası'nda yaklaşık 2 bin yıllık bir geçmişe sahip.

Kore Ulusal Tarih Enstitüsü tarafından yayımlanan bilgilere göre sistemin kökenleri, yarımadanın kuzey bölgelerinde yaşayan eski topluluklara kadar uzanıyor.

Geleneksel Kore evlerinde kullanılan Ondol, zamanla ülkenin farklı bölgelerine yayılarak konut mimarisinin ayrılmaz bir parçası haline geldi.

Bugün ise aynı ısıtma prensibi, Güney Kore'nin modern apartmanlarında gelişmiş teknolojilerle kullanılmaya devam ediyor.

EVİN ALTINDA ATEŞ YAKIYORLARDI

Ondol sisteminin geleneksel çalışma prensibi, günümüzde kullanılan kalorifer sistemlerinden oldukça farklıydı.

Eski Kore evlerinde mutfakta veya evin dışındaki özel bir ocakta ateş yakılıyor, ortaya çıkan sıcak gazlar zeminin altına inşa edilen kanallardan geçiriliyordu.

Bu kanalların üzerindeki kalın taşlar ısıyı depoluyor ve sıcaklığı yavaş yavaş evin içine yayıyordu.

Böylece ateş söndükten sonra bile taşlarda biriken ısı sayesinde evin zemini bir süre daha sıcak kalabiliyordu.

Sistem, özellikle sert kış koşullarının yaşandığı bölgelerde insanların soğuktan korunmasını sağlıyordu.

KORELİLERİN YERDE OTURMA ALIŞKANLIĞININ NEDENİ

Ondol sistemi yalnızca evlerin ısınma biçimini değil, Korelilerin günlük yaşam alışkanlıklarını da etkiledi.

Zeminin sıcak olması, insanların yerde oturmasını, yemek yemesini ve uyumasını kolaylaştırdı.

Bu nedenle geleneksel Kore evlerinde yüksek ayaklı mobilyalar yerine alçak masalar, minderler ve yere serilen yataklar yaygınlaştı.

Kore kültüründe evlere ayakkabıyla girilmemesi geleneği de zeminle doğrudan temas edilen bu yaşam biçimiyle yakından ilişkili.

MODERN APARTMANLARDA DA AYNI SİSTEM VAR

Geleneksel Ondol sisteminde kullanılan ateş ve taş kanallarının yerini günümüzde sıcak su boruları aldı.

Modern Güney Kore apartmanlarında zeminin altına döşenen boruların içerisinden sıcak su dolaştırılıyor.

Isınan zemin, ısıyı odanın içine yayıyor ve yaşam alanının ısıtılmasını sağlıyor.

Bu yöntem, sıcaklığın tek bir radyatör çevresinde yoğunlaşması yerine geniş bir yüzeyden yayılmasına olanak tanıyor.

Ancak sistemin enerji tüketimi; binanın yalıtımına, kullanılan ısı kaynağına, dış ortam sıcaklığına ve ısıtma ayarlarına bağlı olarak değişiyor.

BİR ISINMA YÖNTEMİNDEN KÜLTÜREL MİRASA DÖNÜŞTÜ

Ondol, Güney Kore'de yalnızca eski bir ısınma yöntemi olarak görülmüyor.

Kore hükümeti, geleneksel Ondol kültürünü 2018 yılında ulusal somut olmayan kültürel miras kapsamına aldı.

Yüzyıllar boyunca evlerin mimarisini, mobilyaların biçimini ve insanların günlük alışkanlıklarını etkileyen sistem, ülkenin kültürel kimliğinin önemli parçalarından biri olarak kabul ediliyor.

TÜRKİYE'DE DE BENZER SİSTEMLER KULLANILIYOR

Güney Kore'de binlerce yıldır kullanılan yerden ısıtma prensibi, Türkiye'de de modern konutlarda tercih edilen yöntemler arasında bulunuyor.

Özellikle yeni yapılan bazı konutlarda, zemin altına yerleştirilen sıcak su boruları sayesinde odaların ısıtılması sağlanıyor.

Bununla birlikte Türkiye'deki modern yerden ısıtma sistemlerinin doğrudan Kore'deki Ondol geleneğinden alındığını söylemek doğru değil. Benzer ısıtma prensipleri farklı coğrafyalarda da tarih boyunca kullanıldı.

Güney Kore'deki Ondol geleneğini farklı kılan ise binlerce yıllık geçmişine rağmen ülkenin modern konut mimarisinde ve günlük yaşam kültüründe etkisini sürdürmesi.