350 bin araç aynı noktaya yığıldı
Drone havalandığında ortaya çıkan manzara, kuş uçmaz kervan geçmez bir dağ geçidinde adeta uçsuz bucaksız bir "kamyon denizi"ni andırıyordu. Çin ile Kırgızistan arasındaki tampon bölgede mahsur kalan binlerce TIR'ın haftalardır tek bir adım bile atamamasının arkasındaki kriz ise çok daha derin.
Kırgızistan ile Çin arasındaki sınırda yaşanan yoğunluk, kilometrelerce uzanan TIR kuyruklarına neden oldu. Yüksek rakımlı Irkeshtam Sınır Kapısı'nda oluşan trafik, drone görüntüleriyle gözler önüne serildi. Avrupa'da bile benzerine az rastlanan manzarada binlerce kamyon dağ yollarında ilerlemeyi bekliyor.
Sınır kapısındaki yoğunluk nedeniyle sürücüler gümrük işlemlerinin tamamlanması için haftalarca beklemek zorunda kalıyor. Bazı şoförler bu süreyi dağların ortasındaki küçük barınaklarda geçiriyor.
Deniz seviyesinden yaklaşık 3 bin metre yükseklikte bulunan Irkeshtam Sınır Kapısı, Tien Shan ve Pamir dağ sistemlerinin kesiştiği noktada yer alıyor. Bölgenin en yakın şehir merkezlerine uzaklığı ise 200 kilometreyi aşıyor. Bu nedenle sınırdaki yoğunluk, sürücüler için zorlu koşulları da beraberinde getiriyor.
Günde 1200 TIR'ın geçmesi gerekiyor
Kırgızistan'ın Çin'den yoğun şekilde ürün ithal etmesi ve bölgedeki transit taşımacılıkta önemli bir merkez olması, sınır kapısındaki araç trafiğini artırıyor. Her yıl bu noktadan yaklaşık 350 bin araç geçiyor.
Trafiğin birikmesini önlemek için gümrük görevlilerinin günde 800 ila 1200 aracı işlemlerden geçirmesi gerekiyor, ancak uygulamada bu kapasiteye ulaşılamıyor. Sonuç olarak sınır girişlerinde kilometrelerce uzanan kuyruklar oluşuyor.
Dağ yolları boyunca kıvrılarak ilerleyen TIR'lar, gümrük sahasına ulaştıklarında onlarca sıra halinde diziliyor. Drone ile kaydedilen görüntülerde ortaya çıkan manzara, adeta bir kamyon denizini andırıyor.
Dağ geçidinde Avrupa ve Çin kamyonları yan yana
Görüntülerde dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise Avrupa ve Çin yapımı kamyonların yan yana bulunması. Avrupa tarafında Euro 3'ten Euro 6'ya kadar farklı emisyon standartlarına sahip araçlar görülüyor. Bunların bir kısmı daha önce Polonya ve Almanya'daki nakliye şirketleri tarafından kullanılmış.
Videoda, Avrupa merkezli Solidaris şirketinin renklerini hâlâ taşıyan bir Volvo FH de yer alıyor. Bu araçlar, Avrupa'da kullanım dışı kalan kamyonların Orta Asya'daki zorlu taşımacılık koşullarında çalışmaya devam ettiğini gösteriyor.
Çinli üreticiler ise bölgede giderek daha fazla yer ediniyor. Dağ geçidinde Foton, Shacman, Dongfeng, FAW ve JAC markalarına ait yeni kamyonlar dikkat çekiyor.
Bu araçların önemli bir bölümü Çinli nakliye şirketlerine ait. Sarı plakalı kamyonların yanı sıra Orta Asya ülkelerinin plakalarını taşıyan araçlar da bulunuyor.
Çinli üreticiler Avrupa markalarıyla rekabet ediyor
Çinli üreticilerin bölgedeki yükselişinin arkasında fiyat avantajı bulunuyor. Şirketler, kullanılmış Avrupa kamyonlarıyla benzer fiyatlara yeni araçlar sunarak Orta Asya pazarında güç kazanıyor.
Üstelik Kırgızistan'da Shacman marka kamyonların montajını yapan yerel bir fabrika da faaliyet gösteriyor. Bu üretim tesisi, Çinli araçların bölgedeki işletmeler tarafından daha kolay temin edilmesini sağlıyor.