Kuşlar için koca adayı 5 gece karanlığa gömdüler
Portekiz'in Corvo adasında okyanusa ilk uçuşunu yapan yavru deniz kuşlarının yönlerini şaşırıp binalara çarparak ölmesini engellemek için sokak aydınlatmaları beş gece boyunca tamamen kapatıldı.
Portekiz'e bağlı Corvo adasında yavru Atlantik yelkovan kuşlarının ilk göç uçuşunu güvenle tamamlayabilmesi amacıyla yerleşim yerindeki tüm sokak lambaları beş gece boyunca söndürüldü. Doğal ışık yerine yapay şehir aydınlatmalarına kapılarak yerleşim merkezine düşen ve telef olan binlerce yavru kuşu korumak için ada genelinde karartma uygulaması devreye alındı.
YAPAY IŞIKLAR KUŞLAR İÇİN NEDEN ÖLÜMCÜL BİR TEHDİT?
Yuvada yaklaşık üç ay geçiren yavru deniz kuşları, sonbahar aylarında gece saatlerinde ilk kez açık okyanusa doğru uçuşa geçiyor. Yönlerini yıldızlar ve ay ışığı yardımıyla belirleyen kuşlar, kasabadaki güçlü sokak lambaları nedeniyle yön algısını kaybediyor. Okyanus yerine yerleşim alanına yönelen yavrular binalara, direklere ve araçlara çarparak yere düşüyor. Kanat yapıları gereği düz zeminden tek başlarına havalanamayan kuşlar, sokaklarda yırtıcı hayvanların saldırısı veya araç ezilmeleri sonucu hayatını kaybediyor.
ADADAKİ KARARTMA NASIL UYGULANIYOR?
Kuşların yön kaybını engellemek amacıyla adada güvenlik için zorunlu olan asgari aydınlatmalar dışındaki tüm sokak armatürleri devre dışı bırakılıyor. Şebeke elektriği evlerde tamamen kesilmemekle birlikte ada sakinleri pencerelerden sızan ışığı azaltmak için aydınlatmalarını gönüllü olarak en alt seviyeye çekiyor. Yerel yönetim ve çevre örgütleri, kuşların kitlesel olarak havalandığı kritik sonbahar günlerinde karartma protokolünü titizlikle yürütüyor.
Sokak ışıklarının kapatıldığı saatlerde ada sakinleri, bilim insanları ve gönüllü ekipler Vila do Corvo sokaklarında arama kurtarma faaliyeti yürütüyor. Çarpma veya yorgunluk nedeniyle yere inen yavru kuşlar tek tek toplanarak havalandırma delikleri bulunan özel kutulara alınıyor. Geceyi bu kutularda güvenle geçiren kuşlar, ertesi gün uzmanlar tarafından kıyı şeridine götürülerek doğrudan okyanusa salınıyor.
KURTARILAN KUŞ SAYISI 100 BİN BARAJINI AŞTI
Dünya genelindeki Atlantik yelkovan kuşu popülasyonunun yaklaşık yüzde 75'i Azor takımadalarında üreme faaliyeti yürütüyor. Bölgede 1995 yılından bu yana sürdürülen kurtarma programı kapsamında bugüne kadar 100 bini aşkın kuş sağ olarak doğaya kazandırıldı. Kuş koruma nöbetleri ve karartma operasyonları her yıl sonbahar döneminde adalar genelinde uygulanmaya devam ediyor.