Kutup yıldızları kayıp giderken

“Siyaset... Siyaset...”… Hem yordu hem gerdi. CHP’deki gelişmeleri, bazıları ellerini ovuşturarak keyifle izliyor. İşte bu gerilimli ortamda Ankara’da Kore mimarisiyle yapılmış parkta, dün yine duygusal bir anma töreni vardı. İstiklal Marşımız, Kore ulusal marşı okundu, bando takımı iki ülkenin marşlarını seslendirdi. Türkiye Muharip Gazileri Derneği Başkanı Gazi Beyazıt Yumuk, Kore Savaşı’nın (25 Haziran 1950 - 27 Temmuz 1953) 76. yıl dönümü olduğunu hatırlattı, Türk askerinin, Kunuri Muharebelerinde Amerikan 8’inci Ordusunu imhadan kurtardığını, Kore Cumhuriyeti’nin kalıcı bir devlet olmasına katkı sağladığını anlattı. 1950 yılında askerimizin üniforması sembolize edildi, onların geçişleri ilgiyle izlendi.

Kore Savaşı, “Soğuk Savaş” döneminin ilk büyük sıcak çatışması olarak tarihe geçti. Birbirine düşman iki farklı ideolojiyi benimseyerek kurulan Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti (Kuzey Kore) ile Kore Cumhuriyeti (Güney Kore) arasındaki çatışma, 25 Haziran 1950 sabahı Kuzey Kore askerlerinin 38’inci paralel boyunca saldırıya başlamalarıyla üç yıl boyunca devam edecek savaşa dönüşmüştü. İşte o savaşta 41 subay, 25 astsubay, 826 er olmak üzere 892 askerimiz şehit oldu ve onlar Pusan Şehitliğinde yatıyor. Ruhları şad olsun.

Kore gazileri anma törenine katıldı.

21 GÜN SÜREN YOLCULUK

Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyinin Güney Kore’ye yardım etmek üzere üye ülkelere yaptığı yardım çağrısına 16 ülke olumlu cevap verdi. Türkiye Cumhuriyeti, Kore Savaşı’na ABD, İngiltere ve Kanada’dan sonra en fazla asker gönderen ülke oldu.

Kore’ye savaşmak üzere giden Türk Tugayının ve dolayısıyla Türkiye Cumhuriyeti’nin ABD ile arasındaki ilk yakın askeri işbirliği 1’inci Türk Tugayının İskenderun’dan 5 gemiyle Kore’ye naklinde yaşandı. Tuğgeneral Tahsin Yazıcı komutasındaki 5 bin 90 askerimizi, İskenderun’dan Kore’ye nakletmek için ABD, 5 gemi tahsis etti ve yolculuk 21 gün sürdü.

SAVAŞARAK GEÇTİLER

Türk Tugayı, ABD 8’inci Ordusunun 9’uncu Kolordu 25’inci Tümeninin emrine bağlandı. “Kutup Yıldızı-North Star” kod adı verilen 1’inci Türk Tugayı, 26-30 Kasım’da Kunuri Muharebelerinde ağır kayıplar verdi. Bu muharebede Türk Tugayı, ABD 9’uncu Kolordusunun yan ve gerilerine doğru ilerlemek isteyen kuzey kuvvetlerine karşı artçı kuvvet olarak karşı durdu, ABD 8’inci Ordusunun geri çekilmesi için en az iki gün kazandırdı.

Kunuri Boğazında 29-30 Kasım tarihlerindeki savaşta, Türk birlikleri Amerikan birlikleri ile birlikte 4 kilometrelik boğazı birlikte savaşarak geçmeye çalıştı. İki Türk uçaksavar topunun düşman mevzilerine etkili ateşi ile askerlerin boğazdan çıkmaları mümkün oldu. Türk askeri, 300 bin kişilik kuzey ordusu karşısında ABD ordusunu korudu ama toplam 767 askerimiz de orada şehit düştü.

ABD’DEN “MÜMTAZ BİRLİK” NİŞANI

25-27 Ocak 1951 tarihinde yaşanan Kumyangjang Ni Muharebesi ile Çinliler ilk kez yenilgiye uğratıldı. BM kuvvetlerine Seul yolu açıldı. Komuta merkezinden; düşman mevzilerine taarruz edip 156 ve 185 rakımlı tepeleri ele geçiren Türk askerini izleyen ABD’li Yarbay Blair, bu savaşı harp tarihinde örnek olmaya değer taşıyacak kanlı bir muharebe olarak niteledi.

Kumyangjang Ni Muharebesinde kazanılan başarı, Güney Kore Cumhuriyeti’nin varlığının devam etmesi yolunda önemli bir dönüm noktası oldu. Türk Tugayına bu başarılarından dolayı Amerikan Kongresi tarafından Mümtaz Birlik Nişanı ve Beratı ile Güney Kore Cumhurbaşkanı tarafından Cumhurbaşkanlığı Birlik Nişanı verildi.

1953 Mayıs ayı sonunda Çin ve Kuzey Kore Kuvvetlerinin büyük saldırısı karşısında Türk birlikleri, kendisinden çok üstün kuvvetlere karşı 36 saat direndi. 28 Mayıs 1953’te Vegas-Elko-Karsan muharebelerinde gösterdikleri üstün başarı üzerine Türk Tugayına, ABD Cumhurbaşkanı adına 8’inci Ordu Komutanı tarafından Liyakat Nişanı verildi. Zafer, Güney Kore’nin varlığını kalıcı hale getirdi, barışın tesisine etki etti. 27 Temmuz 1953’te imzalanan mütareke metni ile Kuzey ve Güney Kore arasındaki sınır yine savaşın başlangıcında olduğu gibi 38’inci paralel çizgisi olarak kaldı.

ONLARIN YAPTIĞINA BAKIN

76 yıl önce Türk askerine, en yüksek nişanları verilirken, ABD Senatosu, F-35 savaş uçaklarının satışını durdurdu. Kore, dar gününde, zor gününde yanında olan Türk askerini hiç unutmadı. Günümüzde bile Koreliler Türklere büyük saygı gösteriyor.

Babası Kore Savaşı gazisi olan Prof. Dr. Hakan Kumbasar, “Kore Savaşında, Türk askerinin bilinmeyen çok kahramanlıkları, duygusallıkları ve örnek hareketleri var” diyor. Kumbasar, www.koresavasiveizleri.com sayfasında bunları bir araya getirdi, gazi oğlu olarak Kore’de yaşananlara ışık tuttu.

Prof. Dr. Hakan Kumbasar’ın belgelere dayalı olarak hazırladığı bu site, günümüzde Türkiye Muharip Gaziler Derneği, Millî Savunma Bakanlığı Askeri Tarih ve Strateji Başkanlığı ile Kore’nin Ankara Büyükelçiliği tarafından doğruluğu kanıtlanmış bilgi ve belgelerle konuya ilgi duyanları çekiyor ve bir dönem askerimizin neler yaşadığını, kahramanlığını ortaya koyuyor.

Bugün Kore gazilerimizin sayısı yok denecek kadar azaldı. “Kutup Yıldızı” kod adı onlara çok şey hatırlatıyordu. O yıldızlar da birer birer kayıp gitti. Ruhları şad, mekânları cennet olsun...

Yazarın Diğer Yazıları