Nvidia'daki seks skandalında sorular Beyaz Saray'a uzandı

Nvidia'da Jensen Huang'ın istifasına rağmen dinmeyen kriz, ABD yönetiminin Çin'e gelişmiş çip satışları konusunda aldığı kararları tartışmaya açtı. BBC Türkçe'nin haberine göre, Singapur merkezli Megaspeed hakkındaki istihbarat endişeleri ve şirkete yönelik soruşturmanın seyri, Beyaz Saray ile Ticaret Bakanlığı üzerindeki baskının odağında.

Huang'ın, Megaspeed'in eski yöneticisi Alice Huang ile ilişki yaşadığı iddia ediliyor. Aralarında akrabalık bağı bulunmayan Alice Huang'ın Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğundan ABD istihbaratının şüphelendiği bildiriliyor. Pekin ise bu iddiaları reddediyor.

Nvidia yönetim kurulu, şirket sırlarının veya ulusal güvenliğin tehlikeye atıldığına inanmak için bir neden bulunmadığını belirtiyor. Ancak Huang'ın ABD Başkanı Donald Trump'a doğrudan erişimi, iddiaların Washington'daki etkisini büyütüyor.

GİZLİ NOT VE KARA LİSTE TARTIŞMASI

Tartışmaların merkezindeki isimlerden biri Ticaret Bakanı Howard Lutnick. Hassas Amerikan teknolojisinin ihracatını denetleyen bakanlık, gelişmiş çiplerin Çin'e yönlendirilmesine yardımcı olduğundan şüphelenilen Nvidia müşterisi Megaspeed konusunda harekete geçmesi için baskı altındaydı.

BBC'nin aktardığına göre, Alice Huang ve Megaspeed hakkındaki endişeleri içeren son derece gizli bir not Lutnick ile paylaşıldı. Lutnick'in şirkete karşı harekete geçmeye direnmesi ise inceleme altında.

Hazine Bakanı Scott Bessent, 13 Kasım Cuma günü CNBC'ye yaptığı açıklamada, birçok devlet kurumunun aylardır Megaspeed'in kara listeye alınmasından yana olduğunu söyledi. Bessent, "Ancak sorumluluk Ticaret Bakanlığı'nda... ve iç süreçlerini onlara sormanız gerekecek" dedi.

Megaspeed CEO'su Tan Yong Pong, diğer adıyla James Tan, perşembe günü şirketin ABD ihracat kontrol yasaları kapsamındaki yükümlülüklerini ciddiye aldığını ve ABD hükümetiyle şeffaf biçimde çalışmaya kararlı olduğunu belirtti. Tan, Ticaret Bakanlığı denetimleriyle işbirliği yaptıklarını da söyledi.

SORUŞTURMANIN DONDURULDUĞU İDDİASI

New York Times'ın haberine göre, Nvidia'nın hukuk müşaviri, Trump tarafından atanmış üst düzey bir yetkiliyi devreye sokarak Megaspeed'in şüpheli çip kaçakçılığını araştıran Ticaret Bakanlığı müfettişleriyle iletişime geçti.

İddiaya göre bakanlık daha sonra soruşturmayı dondurdu ve dosyayı Adalet Bakanlığı'na devretti. Nvidia'nın müdahalesinin ardından soruşturmanın neden durdurulduğu, yönetimden yanıt beklenen başlıklar arasında yer alıyor.

Kongre'deki iki partiden de sorular geliyor. Demokratlar, Ticaret Bakanlığı'nın yapay zeka çipleri satın alması onaylanan Çinli şirketleri nasıl incelediğine ilişkin soruşturma başlattı. Cumhuriyetçiler de yönetimin yaklaşımını sorguluyor.

Cumhuriyetçi Temsilci John Moolenaar, Amerikan yapay zeka şirketlerinin başarısının ulusal çıkarlara uygun olduğunu, ancak Çinli firmalara en gelişmiş çiplere erişim sağlanarak ülke güvenliğinin tehlikeye atılmaması gerektiğini söyledi.

Demokrat Senatör Elizabeth Warren ise Huang'ın istifasının onu sorumluluktan kurtarmadığını belirterek Lutnick'ten ihracat kontrollerindeki boşlukları açıklamasını istedi. Huang'ın ekibi, çarşamba günü Cumhuriyetçi milletvekillerine, kapalı kapılar ardında ifade verme taleplerine olumlu yanıt vermeyi planladığını bildirdi.

TRUMP İLE YAKINLIK VE ÇİN'E ÇİP SATIŞLARI

Huang, Trump ile defalarca görüşmüş, İngiltere'ye birlikte seyahat etmiş ve mayıs ayındaki Çin gezisinde Air Force One'da başkana eşlik etmişti. Nvidia'nın yöneticisi, ABD'nin gelişmiş teknolojisinin ne kadarının Çin'e satılabileceği tartışmasında da etkili bir isimdi.

Washington, Pekin'in askeri ve teknolojik kapasitesini geliştirebileceği gerekçesiyle 2022'den beri en gelişmiş işlemcilerin Çin'e ihracatını kısıtlıyor. Ancak çiplerin Singapur ve Malezya gibi ülkelerde yasal olarak satın alındıktan sonra Çin'e yönlendirilebilmesi, denetimi zorlaştırıyor. Çinli şirketler, ülke dışındaki veri merkezlerinden bilgi işlem gücü de kiralayabiliyor.

Huang, kısıtlamaların Nvidia'yı büyük bir pazardan dışladığını ve Çinli şirketleri kendi alternatiflerini geliştirmeye yönelttiğini savunuyordu. Trump, geçen yıl Nvidia'nın belirli çipleri gelir payı karşılığında Çin'e satmayı sürdürmesine izin verdi. En gelişmiş Blackwell çiplerinin Çin'e satışı ise yasak olmaya devam ediyor.

New York Times'ın haberlerine göre Trump, istihbarat endişeleri konusunda da bilgilendirildi.

BEYAZ SARAY'DAN LUTNICK'E DESTEK

Beyaz Saray, BBC'nin yorum talebine henüz yanıt vermedi. Ancak New York Post'a yapılan açıklamada, Trump'ın Lutnick'e güveninin tam olduğu belirtildi ve bakan "modern tarihteki en dönüştürücü ticaret bakanı" olarak nitelendirildi.

BBC, konuyla ilgili yorum almak için Ticaret Bakanlığı ile de iletişime geçti.