Okyanusa bıraktıkları 12 bin yengeç imkansızı başardı
1960’lı yıllarda balıkçılık endüstrisi oluşturmak amacıyla başlatılan bilimsel deney, popülasyonun 20 milyona ulaşmasıyla yeni bir ticari sektör yarattı. Rusya ve Norveç kıyılarına yayılan kırmızı kral yengeçleri, deniz tabanındaki canlı türlerini de büyük ölçüde değiştirdi.
Sovyetler Birliği’ndeki bilim insanları, 1961 ile 1969 yılları arasında ticari balıkçılık kaynağı oluşturmak amacıyla Barents Denizi’ne yaklaşık 12 bin kırmızı kral yengeci ve 1,5 milyon larva bıraktı. Arktik Okyanusu’nun soğuk sularına uyum sağlayan bu tür, on yıllar içinde milyonlarca bireye ulaşarak hem yeni bir ekonomik sektör doğurdu hem de deniz tabanındaki doğal yaşamı dönüştürdü.
DENEY 1960'LI YILLARDA BAŞLATILDI
Norveç ve Rusya arasında yer alan Barents Denizi'nde yeni bir balıkçılık kaynağı yaratmak isteyen araştırmacılar, Kuzey Pasifik’e özgü kırmızı kral yengecini (Paralithodes camtschaticus) bölgeye taşıdı. Kamçatka ve Okhotsk Denizi çevresinden alınan örnekler, Murmansk yakınlarındaki Kola Körfezi’ne bırakıldı. 1961 ile 1969 yılları arasında yürütülen çalışma kapsamında sulara yaklaşık 10 bin genç birey, 2 bin 609 yetişkin yengeç ve 1,5 milyon larva salındı.
YENGEÇ POPÜLASYONU KAÇ MİLYONA ULAŞTI?
İlk yıllarda balıkçı ağlarına nadiren takılan yengeçler, ilerleyen on yıllarda Barents Denizi’nin soğuk sularına uyum sağlayarak hızla çoğaldı. 1990'lı yıllarda popülasyonda belirgin bir artış kaydedildi. 2003 yılına gelindiğinde bölgedeki toplam yengeç sayısının yaklaşık 20 milyona ulaştığı tahmin edildi. Tür, bırakıldığı Kola Körfezi’nin çok ötesine geçerek Norveç kıyılarına ve Rusya kıyı şeridinin farklı noktalarına yayıldı.
MİLYONLARCA DOLARLIK BALIKÇILIK SEKTÖRÜ DOĞDU
Popülasyonun genişlemesiyle birlikte bilim insanlarının hedeflediği ticari balıkçılık fırsatı ortaya çıktı. Kırmızı kral yengeci uluslararası pazarlarda yüksek talep gören bir deniz ürünü haline geldi. Bu gelişmenin ardından Norveç 2002 yılında, Rusya ise 2004 yılında kırmızı kral yengeci için resmi ticari balıkçılık faaliyetlerini başlattı.
OKYANUS TABANINDAKİ YAŞAM NASIL DEĞİŞTİ?
Ticari açıdan milyonlarca dolarlık bir endüstri yaratan bu yayılım, deniz ekosisteminde önemli değişimlere yol açtı. Deniz tabanında yaşayan yumuşakçalar, deniz kestaneleri, denizyıldızları ve solucanlarla beslenen dev kabuklular, bölgedeki doğal canlı topluluklarını dönüştürdü. Yapılan bilimsel araştırmalar, yengeçlerin yoğun olarak bulunduğu bölgelerde büyük bentik organizmaların azaldığını ve deniz tabanındaki tür bileşiminin değiştiğini ortaya koydu.