Tutuklanan başkanın konutundan 'sırlar odası' çıktı: Polis bile giremedi
Paraguay'da dijital banka ueno'nun batmasıyla başlayan krizde Devlet Başkanı Santiago Peña azledilerek tutuklandı. Yolsuzluk ve görevi kötüye kullanma suçlamalarıyla konutunda arama yapılan Peña'nın yerine Devlet Başkan Yardımcısı Pedro Alliana göreve getirildi.
Paraguay’da yıllardır ülke içinde başarı öyküsü olarak öne çıkan ve 6,5 milyonluk ülke nüfusunun yaklaşık yarısının hesap açmasını sağlayan dijital banka ueno, bu hafta yalnızca beş gün içinde çöktü.
Yaklaşık 3 milyon müşterinin birikimlerinin donmasına yol açan gelişme, halkın sokaklara dökülmesine sebep oldu.
Cuma akşamı istifa etme girişiminde bulunan Devlet Başkanı Santiago Peña görevden azledildi ve yerine Devlet Başkan Yardımcısı Pedro Alliana göreve başladı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın yakın müttefiki ve ekonomist olan Peña, yetkililer tarafından hızla gözaltına alındı.
AKIL ALMAZ YOLSUZLUK
Pena, 2023 yılında göreve başlamış ve bankanın çatı şirketi olan Ueno Holding'deki hisselerini geçen yıl elden çıkarmıştı.
Soruşturma dosyasında Pena'nın, başkanlık nüfuzunu kullanarak milyonlarca dolarlık kamu mevduatını Ueno Bank'a aktardığı iddia ediliyor.
Savcılar cumartesi günü Peña’yı güveni kötüye kullanma ve kişisel çıkar sağlamak amacıyla usulsüz yönetim iddialarıyla mahkemeye çıkardı.
Hakim, Peña’nın askeri bir tesiste tutuklu yargılanmasına karar verdi. Suçlamaları reddeden Peña'nın malikanesinde bulunanlar ise soru işaretlerini artırdı.
GİZLİ ODAYI AÇAMADILAR
Paraguay polisi, bankacılık krizi soruşturması kapsamında Pena'nın konutunda arama gerçekleştirdi.
Pena'nın San Bernardino'da yer alan malikanesine Kamu Bakanlığı ve polis ekipleri tarafından düzenlenen baskında, odalardan birinde zırhlı ve gizli bir kapı ortaya çıkarıldı.
Yetkililerin incelemelerine ait görüntülerde kapıya açılan bir koridor tespit edilirken, en üst seviye güvenlik sistemiyle korunan bölmenin operasyon sırasında açılamadığı kaydedildi. Kapı, Başkanlık konutu planlarında görülmedi.
Pazar günü saat 19.00'dan kısa bir süre önce savcılar Cristian Benítez ve Silvia González koordinasyonundaki Kamu Bakanlığı ekipleri ile polis, Ciervo Kua bölgesindeki mülke giriş yaptı.
Alanda yapılan incelemelerde tespit edilen zırhlı kapıyı açabilmek için yüz veya retina tanıma, parmak izi, PIN kodu ve çoklu kilit olmak üzere en az dört farklı güvenlik anahtarının gerektiği belirlendi.
Arama operasyonunun tamamlanmasının ardından savcıların kapıyı açmayı başaramadığı doğrulanırken, adresteki işlemlerin devam ettiği bildirildi.
MALİKANEYİ VERGİ ÇALARAK ÖDEMİŞ
Arama işleminin, güveni kötüye kullanma ve kendi çıkarına yönetim iddialarıyla yürütülen soruşturma kapsamında gerçekleştirildiği açıklandı.
Peña, geçen cuma günü Kongre'nin azil kararıyla görevden alınmasının hemen ardından suçlanarak tutuklanmıştı.
ABC tarafından paylaşılan verilere göre, inşası yaklaşık 7,7 milyar Guaraní tutan konut, soruşturmada kritik bir yer tutuyor.
Finansmanı Ueno Bank kredileriyle sağlanan yapı için bankanın 13 Mayıs 2024'te Peña'ya eş zamanlı iki kredi halinde 3 milyon 548 bin Guaraní sunduğu, aylık 239 milyon Guaraníyi bulan taksitlerin ise başkanlık maaşının altı katına ulaştığı belirtildi.
Yaşanan gelişmeler neticesinde cuma günü toplanan Senato, Pena'nın görevden alınması yönünde oy kullandı ve yerine Devlet Başkan Yardımcısı Pedro Alliana getirildi.
Alliana pazar günü yaptığı açıklamada, bankanın çöküşüyle birlikte hesapları bloke edilen 1,2 milyon müşterinin mağduriyetinin devlet tarafından giderildiğini ifade etti.
Şimdiye kadar gerçekleştirilen ödemelerin yaklaşık 158 milyon dolara ulaştığını aktaran Alliana, tazmin sürecinin bu hafta içinde de devam edeceğini duyurdu.
ÜLKE SARSILDI
Skandal, protestolara ve muhalefetten sert tepkilere yol açtı. Muhalefet Senatörü Rafael Filizzola cuma günü yaptığı açıklamada, "Demokratik tarihimizin en büyük yolsuzluk skandalıyla karşı karşıyayız. Bu azil süreci, adaletin tecelli etmesini sağlamaya yönelik ilk adımdır." ifadelerini kullandı.
Paraguaylı ekonomist ve eski Maliye Bakanı Manuel Ferreira da kamuoyundaki tepkiyi dile getirerek, "Bu modern bir Bonnie ve Clyde olayıydı. Bizi tabancayla değil, bir uygulamayla soydular. Çetenin başı ise cumhuriyetin devlet başkanıydı." değerlendirmesinde bulundu.
Peña, Mart 2025’e kadar ueno’nun sahibi olan grubun iş ortağı konumundaydı.
2023 yılında seçilmesinin ardından, ueno’nun eski başkanı Carlos Carvallo’yu Merkez Bankası'nın başına getirdi. Hafta başında Merkez Bankası Başkanlığı görevinden istifa eden Carvallo hakkında da cumartesi günü savcılar tarafından güveni kötüye kullanma, sahte resmi belge düzenleme ve kişisel çıkar sağlamak amacıyla usulsüz yönetim suçlamaları yöneltildi.
Savcıların tutuklu yargılama talebi hakim tarafından onaylandı. Carvallo, yorum taleplerine yanıt vermezken, davada bir savunma yapıp yapmadığı henüz netlik kazanmadı.
Peña’nın avukatı Preda ise azil sürecine karşı çıkarak bir banka tasfiyesi sırasında devlet başkanının görevden alınmasının tek başına istikrarsızlaştırıcı olabileceğini savundu.
Preda cuma günü yaptığı açıklamada, "Ciddi bir ülkeyi farklı kılan şey bankalarının batmaması değil, buna nasıl yanıt verdiğidir. Finans sistemine olan güveni zedeleyen bir şey varsa, o da kanıt olmaksızın devlet başkanını azletmeye çalışmaktır." dedi.