Rengi yemyeşil olan göllerin içinden zehir çıktı
ABD'de göl ve tatlı su kaynaklarında görülen yeşil alg tabakalarıyla ilgili yapılan araştırma, yeni bir tehlikeyi ortaya çıkardı. Bilim insanları, suyun yüzeyini kaplayan bu oluşumlarla ilişkili, sinir sistemini etkileyebilen güçlü bir toksin üreten iki siyanobakteri türü belirledi.
Florida ve Kansas eyaletlerinden elde edilen örnekleri inceleyen araştırmacılar, söz konusu bakterilerin anatoksin-a adı verilen zehirli maddeyi üretebildiğini tespit etti. Bulgular, tatlı su kaynaklarında ortaya çıkan alg çoğalmalarının insan ve hayvan sağlığı açısından taşıdığı risklere ilişkin yeni bilgiler sağladı.
SUYUN İÇİNDE GÜÇLÜ BİR SİNİR ZEHİRİ TESPİT EDİLDİ
Florida Üniversitesi öncülüğünde yürütülen ve Harmful Algae dergisinde yayımlanan araştırmada, guanitoksin adı verilen güçlü bir sinir zehirini üretebilen iki siyanobakteri suşu belirlendi.
İncelenen örneklerden biri Florida eyaletinin Coconut Creek kentindeki bir yağmur suyu göletinden 2019 yılında, diğeri ise Kansas eyaletinin Junction City kenti yakınlarında 2021 yılında yaşanan zararlı alg çoğalması sırasında toplandı.
Araştırmacılar, guanitoksinin sinir sistemindeki önemli bir enzimin çalışmasını engellediğini belirtti. Bu maddenin etkileri, bazı böcek ilaçlarının neden olduğu zehirlenmelere benzeyebiliyor.
Araştırmanın kıdemli yazarı Dail Laughinghouse, guanitoksinin bugüne kadar tanımlanan en güçlü siyanobakteri kaynaklı sinir zehirlerinden biri olduğunu vurguladı.
HAYVAN ÖLÜMLERİNİN ARDINDAKİ GİZEMİ ÇÖZEBİLİR
Bilim insanlarına göre keşfin en dikkat çekici yönlerinden biri, guanitoksinin doğada çok hızlı parçalanması. Bu özellik, zehirlenme şüphesi bulunan hayvanlardan alınan örneklerde maddenin tespit edilmesini zorlaştırıyor.
Araştırmacılar, geçmişte tatlı su kaynakları çevresinde yaşanan ve nedeni açıklanamayan bazı hayvan ölümlerinin bu toksinle ilişkili olabileceğini değerlendiriyor.
Çalışma kapsamında bakterilerin genetik yapıları da incelendi. Her iki suşun guanitoksin üretiminden sorumlu aynı gen grubunu taşıdığı belirlendi. Bu bulgunun, gelecekte su kaynaklarında tehlikeli bakterilerin daha hızlı tespit edilmesini sağlayacak testlerin geliştirilmesine yardımcı olması bekleniyor.
Bilim insanları, özellikle göl ve göletlerde yoğun biçimde çoğalan mavi-yeşil siyanobakterilerin daha yakından izlenmesi gerektiğini belirtiyor. Her yeşil alg tabakası zehirli olmasa da yeni keşif, tatlı sulardaki görünmeyen tehlikelerin belirlenmesi açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.