Sandıkların yarısından fazlası açıldı: Netanyahu için çoğunluk hükümeti hayal oluyor

İsrail'de seçmenler, 1988'den bu yana ilk kez zamanında düzenlenen genel seçim için sandık başına gitti.

İsrail Merkez Seçim Komitesi'ne göre, sandıkların kapanmasına 2 saat kala seçmen katılım oranı 2022'deki son genel seçimlerdeki toplam katılım oranını geçti.

Sabah saat 07.00'de oy kullanma işleminin başlamasından saat 20.00'ye kadar gerçekleşen yüzde 77,7'lik katılım oranı, 1988'den bu yana aynı saat diliminde kaydedilen en yüksek katılım oranı oldu.

Sandıklar saat 22.00 (TSİ 23.00) itibarıyla kapandı, oy sayma işlemi başladı. Kesin sonuçların, yapılacak itirazların da değerlendirmesinin ardından en geç 4 Kasım'a kadar açıklanması bekleniyor.

SANDIKLARIN YÜZDE 66,2'Sİ AÇILDI

Sandıkların yüzde 66,2'sinin açılmasıyla resmi rakamlara göre İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun bloğu 56 koltuk almayı başardı.

Açılan mevcut sandıklara göre Netanyahu'nun partisi Likud, 28 koltuğu aldı. Netanyahu'yu destekleyen bloktaki diğer partiler de gücünü korudu.

Tevrat Yahudiliği Birliği 8 koltuk, Aşırı sağcı Itamar Ben-Gvir'in partisi Yahudi Gücü 7 koltuk, Shas 7 ve Dindar Siyonizm 6 koltuk kazandı.

Gadi Eisenkot'un başını çektiği muhalefet bloğu ise 48 sandalye aldı. Yönettiği Yashar partisi 21 sandalyeyi korudu. Muhalefet bloğundaki B'yachad 11 koltuk, Yisrael Beytunu ve Demokratlar ise 8'er koltuk kazandı.

Muhalefeti koalisyon dışında destekleyen Arap partileri ise 16 koltuk elde etti. Filistinlileri temsil eden Ortak Liste 12, Arap demokrat Ra'am partisi ise 4 koltuk elde etti.

Seçimler, halen kafa kafaya devam ediyor. İki taraf da bir çoğunluk hükümeti kurulmasını sağlayacak 61 koltuğa henüz ulaşamadı.

İSRAİL BASININA GÖRE HÜKÜMET HAYAL OLDU

Seçimler kafa kafaya ilerlerken İsrail'in önde gelen medya kuruluşlarının çoğunluğu meclisin neredeyse eşit bir şekilde bölüneceğini tahmin etti.

Devlet kanalı KAN 11 ve Kanal 13, hükümet bloğuna 51 koltuk, muhalefet bloğuna 51 koltuk ve Arap partilerine 18 koltuk gelecek şekilde seçim sonuçlarını tahmin etti.

Kanal 12 ise muhalefet bloğuna 49, hükümet bloğuna 52 koltuk dağıttı. Arap partilerine 19 koltuk ayırdı.

Bu tahminlere göre Netanyahu'nun çoğunluk hükümeti kurabilmesi mümkün değil.

Eğer sonuçlar, tahminlerle uyuşursa İsrail'de hükümetin kurulabilmesi için haftalar sürecek tartışmalar kaçınılmaz olacak.

Bu senaryoda iseBaşbakan koltuğuna kimin oturacağını ise, kilit hale gelen Arap partileri belirleyecek.

ŞİMDİ NE OLACAK?

İsrail devlet televizyonunun sandık çıkış anketlerine göre, Eisenkot liderliğindeki muhalefet Netanyahu koalisyonuyla kafa kafaya ilerlerken iki taraf da hükümeti kurabilecek çoğunluğa ulaşamadı. Filistinli vatandaşları temsil eden partiler kilit konuma ulaştı.

Seçim sonrası olabilecek senaryolar ise İsrail basınına yansıdı. En önemli konu başlıkları şu şekilde:

- Netanyahu'nun iktidarı tehlikede: Sağ ve dinci koalisyon, önceki 68 sandalyelik çoğunluğuna kıyasla ciddi kayıp yaşama riskiyle karşı karşıya.
- Küçük partiler belirleyici olabilir: İki ana blok dışında kalan Arap partilerinin desteği, hükümet kurma hesaplarını değiştirebilir.
- Koalisyon görüşmeleri uzayabilir: Hiçbir blok 61 sandalyeye ulaşamazsa hükümet kurma süreci haftalar sürebilir. Netanyahu, bu süreçte geçici başbakan olarak görevini sürdürebilir.
- Erken seçim ihtimali masada: Hükümet kurma girişimleri başarısız olursa yeniden sandığa gidilmesi gündeme gelebilir.

Şu aşamada Netanyahu'nun kesin olarak iktidarı kaybettiğini ya da muhalefetin hükümeti kuracağını söylemek mümkün değil.

Kesin sonuçların 29–30 Ekim civarında netleşmesi bekleniyor; resmi sonuçların ilanı ise daha sonra yapılacak.

EİSENKOT'TAN DİKKAT ÇEKEN VURGU

Sandık çıkış anketlerinin ardından açıklama yapan muhalefet liderlerinden Gadi Eisenkot, sonuçların Netanyahu hükümetine olan güvensizliği gösterdiğini söyledi.

Anket sonuçlarının açıklanmasının ardından sosyal medya platformu X üzerinden paylaşımda bulunan Eisenkot, durumu "Siyonist çoğunluk ve İsrail vatandaşlarının büyük bölümü tarafından Netanyahu’ya ve 7 Ekim hükümetine verilen tam bir güvensizlik oyu" şeklinde nitelendirdi.

İsrail ve ABD basınına göre Netanyahu'nun yaşanmadan önce defalarca görmezden geldiği 7 Ekim 2023 Hamas saldırısına göndermede bulunan Eisenkot, "Eğer nihai sonuçlar bunlar olursa, bu İsrail'in sorumlu Siyonist çoğunluğunun bir zaferidir" ifadesini kullandı.

Eisenkot, halkın iradesini derhal hayata geçirmek, Netanyahu hükümetinin yerine geçmek ve en kısa sürede herkes için zorunlu askerlik hizmetini taahhüt eden bir Siyonist hükümet kurmak amacıyla hareket edeceğini belirtti.

ARAP PARTİLERİ SONUCU BELİRLEYECEK

Knesset'te Netanyahu karşıtı çoğunluk bulunmasına rağmen, Yahudi liderliğindeki dört muhalefet partisinden üçünün seçim sürecinde Arap partileriyle koalisyon kurmayacaklarına dair verdikleri sözler, hükümet kurma yolunu zorlaştırıyor.

Eisenkot'un bir koalisyona Arap partilerinden birini veya her ikisini dahil ederek ya da güvenoylamasında çekimser kalmalarını sağlayarak azınlık hükümeti kurma ihtimali bulunuyor.

Muhalefet blokundaki parti lideri, kesin sonuçların bu şekilde çıkması halinde Netanyahu hükümetini derhal değiştirmek ve en kısa sürede bir Siyonist hükümet kurmak için çalışacağını ifade etti.

Eisenkot'un liderliğini yaptığı Yashar partisinin ve Netanyahu'nun bloğunun önündeki koalisyon seçenekleri ise Arap partileriyle olan ilişkiler nedeniyle karmaşık bir hal alıyor.

Netanyahu bloğu Arap partileriyle hükümet kurma seçeneğini kesin olarak reddederken, bu partiler de seçim kampanyalarını Netanyahu ve aşırı sağcı müttefiklerini iktidardan düşürmek üzerine kurguladı.

Muhafalette ise Yisrael Beytenu lideri Avigdor Liberman ve B'Yachad lideri Naftali Bennett, hükümet kurmak için Arap partilerine dayanmayacaklarını taahhüt etti.

Her iki lider de 2021-2022 yıllarında Ra'am ile kısa ömürlü bir hükümette yer almıştı. Eisenkot da daha önce hem Filistinli Ortak Liste hem de daha ılımlı Ra'am ile koalisyona karşı çıkan açıklamalarda bulunmuştu.

Eski genelkurmay başkanı olan Yashar partisi lideri Eisenkot da Arap partileriyle ortak bir hükümet kurmayı neredeyse tamamen dışlayarak iktidara giden yolunu zorlaştırdı.

Sol kanattaki Demokratlar partisinin lideri Yair Golan ise X üzerinden yaptığı paylaşımda, hükümet kurmak için "tüm ortaklarla çalışmaya hazır" olduklarını bildirdi.

'HALK NETANYAHU'YA GÜVENMİYOR'

Yashar lideri Eisenkot, kamuoyunun Netanyahu'nun başbakan olarak kalması yönünde oy kullanmadığını belirterek, tecrübeli siyasetçiye politikadan çekilme çağrısında bulundu. Eisenkot ayrıca İsrail’in ulusal güvenliğinin siyasi çıkarlar için kullanılmaması gerektiği konusunda uyarıda bulundu.

Eisenkot, yaptığı açıklamada, "Netanyahu, halkın güveni ve yetkisi olmayan geçici bir başbakandır" ifadelerini kullanarak, güvenlik kurumlarını siyasi çıkarların İsrail'in güvenliğinin önüne geçirilmesine yönelik her türlü girişime karşı "dik durmaya" davet etti.

İsrail Merkez Seçim Komitesi tarafından açıklanan verilere göre, seçimlere katılım oranı yüzde 77,7 olarak gerçekleşti. Bu oran, son 20 yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesi olurken, 2022 yılındaki seçimlere kıyasla yaklaşık 7 puanlık bir artışa işaret etti.