Türkiye ile komşu ülkeyi bölen köy: Tam ortasından sınır geçiyor
Türkiye ile Gürcistan arasındaki kara sınırının başlangıç noktasında bulunan ve tarihte tek bir yerleşim birimiyken ikiye ayrılan Sarp ve Sarpi köyleri, dünyadaki nadir sınır yerleşimleri arasında yer alıyor. İki farklı devlet idaresine bölünen yerleşim yeri, uluslararası ticaret ve lojistiğin merkez üssü olarak faaliyet gösteriyor.
1921 yılında imzalanan Moskova ve Kars antlaşmaları sonucunda belirlenen sınır hattı, mevcut yerleşimi ikiye ayırarak Türkiye tarafında Sarp, Gürcistan tarafında ise Sarpi idari birimlerini meydana getirdi.
DOĞAL SINIR KABUL EDİLEN DERE KÖYÜ İKİYE BÖLDÜ
Antlaşmalar kapsamında bölgedeki Sarp Deresi iki ülke arasındaki resmi sınır olarak tescil edildi. Bu kararla birlikte o döneme kadar tek bir bütün olan yerleşim; arazi mülkiyetleri, akrabalık bağları ve sosyal yaşam alanları bakımından sınır çizgisiyle ayrıldı. Sovyetler Birliği döneminde yürürlüğe giren sınır güvenlik protokolleri nedeniyle 1936 ile 1988 yılları arasında fiziki geçişler tamamen durduruldu ve hat uzun yıllar askeri bölge statüsünde korundu.
1988 YILINDA KAPILAR AÇILDI, KİMLİKLE GEÇİŞ BAŞLADI
Bölgedeki tecrit, 1988 yılında Sarp Sınır Kapısı'nın hizmete girmesiyle resmen sona erdi. 2011 yılında Türkiye ile Gürcistan arasında imzalanan uluslararası protokol çerçevesinde ise iki ülke vatandaşlarının pasaporta ihtiyaç duymadan yalnızca kimlik kartıyla geçiş yapabilmesi uygulamasına geçildi. Söz konusu düzenleme, sınırın iki yakasında kalan ailelerin bağlarını korumasını sağlarken sınır ticaretini de hızlandırdı.
İdari olarak Artvin'in Kemalpaşa ilçesine bağlı olan Türkiye tarafındaki Sarp köyü; gümrük hizmetleri, uluslararası karayolu taşımacılığı ve Kafkasya ile Orta Asya'ya yönelik lojistik faaliyetlerin merkezi durumunda bulunuyor. Gürcistan tarafında yer alan ve Acara Özerk Cumhuriyeti'ne bağlı olan Sarpi köyü ise lojistik geçişlerin yanı sıra modern sınır mimarisi ve sahil şeridiyle turizm odaklı bir yapı sergiliyor. Farklı idari ve hukuki yönetimlere bağlı olmalarına rağmen sınırın her iki tarafındaki nüfus, ortak kültürel pratiklerini ve etnik bağlarını sürdürüyor.