Trendyol ve UNDP iş birliğinde yürütülen “Yarının Köyleri” projesinin ikinci dijital merkezi İzmir’in Ulamış Köyü’nde açıldı.
Türkiye’nin lider, dünyanın önde gelen e-ticaret platformlarından Trendyol ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) iş birliğinde yürütülen kırsal kalkınma projesi "Yarının Köyleri", Adana’nın ardından yoluna İzmir ile devam ediyor. Projenin ikinci dijital merkezi, geçtiğimiz günlerde İzmir’in Seferihisar ilçesine bağlı 3 bin nüfuslu Ulamış Köyü’nde açıldı.
Yarının Köyleri; yerel ürünlerin pazarını genişletmek, verimi artırmak ve maliyetleri azaltmak üzere, projeye dahil olan köyleri dijital tarım uygulamaları ve ürün fotoğrafçılığından robotik kodlamaya uzanan çok geniş yelpazede eğitimlerle geleceğe taşımayı hedefliyor. Verilen eğitimlerin de katkısıyla, genç-yaşlı tüm köy halkına, yeni geçim kaynaklarına kapı açabilecek dijital beceriler edinme olanağı sağlıyor.
Türkiye’nin en kapsamlı kırsal kalkınma projelerinden biri
Trendyol’un teknoloji, eğitim, pazarlama gibi alanlardaki yetkinliklerini ve UNDP’nin kalkınma alanındaki saha tecrübesini köylere taşıyan Yarının Köyleri projesi, Türkiye’nin en kapsamlı kırsal kalkınma projelerinden biri. Trendyol’un “hayatın her alanında dijital uçurumun kapatılması” vizyonu doğrultusunda UNDP ile birlikte hayata geçirdiği proje; kırsal ekonomileri canlandırmayı, kültürel mirası korumayı ve kapsayıcı büyüme için yollar oluşturmayı hedefliyor. Köyleri teknoloji ile buluşturup yarına hazırlamayı odağına alan proje, kapsayıcı bir büyüme ve fırsat eşitliği seferberliği niteliğinde.
Adana ve İzmir’den sonra sırada Sakarya, Diyarbakır ve Hatay var
Yarının Köyleri projesinin ilk dijital merkezi, Aralık 2023’te Adana’nın Sarıçam ilçesine bağlı Kürkçüler Köyü’nde açıldı. Adana ve İzmir’in ardından Sakarya, Diyarbakır ve 2023 depreminden sonra projeye eklenen Hatay’da belirlenen köylerde, benzer merkezlerin açılması için çalışmalar sürüyor. Yarının Köyleri projesi ile 2028 sonuna kadar toplam 10 köye Dijital Merkez kurulacak. Danışmanlıklar, atölyeler, fiziksel ve online eğitimlerin de katkısıyla, proje kapsamında 1 milyondan fazla kişiye ulaşılması planlanıyor.
Seçilen her köyde, ulusal ve küresel pazarlarda yüksek satış potansiyeline sahip, kendine özgü yerel ürünlerden oluşan bir kısa liste oluşturularak yol haritaları hazırlanıyor. Pazara erişimlerini genişletmek amacıyla yöre halkına, kooperatiflere ve üretici birliklerine uygulamalı ürün geliştirme, çeşitlendirme, sertifikasyon, markalaşma, paketleme ve e-ticaret konularında eğitimler veriliyor. Bu çabalarla proje tamamlandığında yeni e-ticaret girişimcisi oranının ise yüzde 60 artması öngörülüyor.
Yarının Köyü Ulamış
Projeye dahil olacak pilot köyler belirlenirken İzmir’in Seferihisar ilçesine bağlı Ulamış Köyü; demografik özellikleri, altyapı imkanları, ürün ve girişimci potansiyeli ve hem köy sakinlerinin hem de yerel yöneticilerin projeye gösterdiği ilgiyle öne çıktı. Yerel danışma kurulları ile gerçekleştirilen çalıştayların ardından belirlenen yol haritası, köyde yapılacak faaliyetlerin tasarlanmasını ve odaklanılacak yöresel ürünlerin belirlenmesini sağladı. İzmir il merkezine 45 kilometre mesafedeki Ulamış’ta temel geçim kaynağı tarım ve hayvancılık. 1.200 hanede yaklaşık 3.000 kişinin ikâmet ettiği Ulamış’ta aktif kooperatifler bulunuyor ve dönemsel festivaller düzenleniyor.
Dijital Tarım Uygulamalarının Gücüyle Değişim Başladı
Ulamış Köyü, "Yarının Köyleri" projesi kapsamında dijital tarım uygulamalarının avantajlarıyla tanışıyor. Hava koşullarını ve toprak nemini izlemek için dijital sistemlerin ve veriye dayalı ekim, sulama ve ilaçlama için otomatik pompalama cihazlarının kullanılması anlamına gelen "akıllı tarımı" teşvik etmek, projenin başka bir odak noktası. Bu tür teknolojiler hem kaynak tasarrufu sağlıyor hem de verimi artırıyor. Örneğin Ulamış'ta, proje kapsamında Ağustos 2023'te demonstrasyon amaçlı kurulan bir mandalina bahçesinde bu dijital araçlar kullanılarak Akdeniz meyve sineği tespit edildi ve pestisitlerin zamanında uygulanması sağlandı. Ürün kayıpları önlendi ve yüzde 20'ye varan tasarruf sağlandı. Toprak nemi ve sulama otomasyonunun sağladığı tasarrufun yüksek sulama sezonunda doğal kaynakların korunması adına giderek önem kazanacağı öngörülüyor.
Dijital Merkez ile Kadınlar, Çiftçiler, Çocuklar Kazanacak
Projenin en önemli uygulama alanlarından biri de köylere kurulan Dijital Merkezler. Ulamış Köyü'nde faaliyete geçen dijital merkez, kırsal kalkınmada kapsayıcılık adına önemli bir rol üstleniyor. Kadınlara ve kadın girişimcilere yönelik enginar ve iğne oyası odaklı eğitimlerle başlayan bu hizmet, bölgede yaşayan pek çok kadına katma değerli ürün geliştirme becerileri kazandırıyor. Ayrıca, tarım profesyonelleri ve çiftçilere dijital tarım uygulamaları eğitimi verilirken, ortaokul öğrencileri de dijital becerilerini geliştirmek için robotik kodlama eğitimleri alıyorlar. Merkezde, eğitim sınıfları ve teknoloji atölyelerinin yanı sıra yüksek nitelikli bilgisayarlar, ürün fotoğrafçılığı ekipmanları, robotik ve kodlama setleri ve 3D yazıcılar gibi teknolojik imkanlar bulunuyor.
Çevre Köyler de Faydalanacak
Yarının Köyleri projesi kapsamında belirlenen köylerin her biri birer merkez (hub) görevi üstleniyor. Çevre köylerin sakinlerine de ulaşılarak daha geniş bir nüfusun dijital merkezin olanaklarından ve eğitim faaliyetlerinden sürekli olarak yararlanması sağlanıyor. Böylelikle bu merkezlerin etrafında bir ekosistem oluşuyor. Örneğin; Ulamış’ta uygulamaya geçirilen proje ile Bademler, Düzce, Turgut, İhsaniye ve Çamlı gibi çevre köylerin sakinlerine de erişilerek 15 bin civarında bir nüfusun dijital merkezin olanaklarından ve eğitim faaliyetlerinden sürekli olarak yararlanması hedefleniyor.
İlk ürünlerin sonbaharda e-ticarete hazır hale gelmesi bekleniyor
Bölgeye has öne çıkma potansiyeli olan ürünlerin tespitini de içeren Yarının Köyleri Yol Haritası çalışması, ildeki tüm ilgili paydaşların katılımı ile oluşturuldu. Mart 2024'te merkezin faaliyete geçmesiyle birlikte projenin e-ticaret ayağı için de somut çalışmalar başladı. Ulamış için odaklanılacak ürünler arasında enginar, zeytin, karakılçık buğdayı, keçiboynuzu, keçe-kök boya ve iğne oyası yer alıyor. Söz konusu ürünleri halihazırda üreten ve ticaretini yapan başta kooperatif ve üretici birlikleri olmak üzere kurum ya da kişilere yönelik uygulamalı ürün geliştirme, çeşitlendirme ve paketleme eğitimleri başlatıldı. Önümüzdeki dönemde marka tasarımı, fotoğraf çekimi, sertifikasyon gibi konularda da çalışmaların sürdürülmesi, e-ticarete konu ürün gamının geliştirilmesi ve katma değerin artırılması hedefleniyor. İlk ürünlerin sonbahar döneminde e-ticarete hazır hale gelmesi, ilerleyen dönemde ise ürün çeşitliliğinin ve hacminin artırılması planlanıyor.
Trendyol, bu merkezlerden çıkan ürünleri sadece Türkiye pazarına değil, Azerbaycan’dan Almanya’ya, Dubai’den Çek Cumhuriyeti’ne faaliyet gösterdiği tüm pazarlara ulaştırmayı hedefliyor.
UNDP Türkiye Mukim Temsilcisi Louisa Vinton:
“Trendyol ile ortak amacımız, dijital araçların Türkiye'de kırsal ve kentsel alanlar arasındaki yaşam standartları arasındaki uçurumun kapatılmasına nasıl yardımcı olabileceğini göstermektir. Köylerde üretilen ürünlerinin yaratıcılığını ve ustalığını sergilerken köy halkının gelirlerini ve fırsatlarını iyileştirerek, köyleri gençlerin kaçtığı bir yerden yaşam ve iş için cazip bir seçeneğe dönüştürmeyi umuyoruz."
Yarının Köyleri Ulamış Dijital Merkezi’nin açılışına Trendyol Grubu Kurumsal İletişim Direktörü İrem Poyraz, UNDP Türkiye Mukim Temsilcisi Louisa Vinton ve projenin yerel ortağı olan İzmir Büyükşehir Belediyesi yetkililerinin yanı sıra sivil toplum kuruluşu temsilcileri ve köy sakinleri katıldı.