Çin, nükleer füzyon çalışmalarında “yapay güneş” olarak bilinen tokamak teknolojisiyle yeni bir aşamaya ulaştı. Pekin’in en gelişmiş deneylerinden biri olan EAST tokamak, Güneş benzeri füzyon sürecine en yakın koşullardan birini uzun süre korumayı başardı.
EAST reaktöründe yapılan deneylerde plazma sıcaklığı 100 milyon dereceyi aştı. Bu değer, Güneş’in çekirdeğinden bile daha yüksek seviyelere çıkıldığı anlamına geliyor. Amaç, Güneş’teki enerji üretim sürecini Dünya’da kontrollü şekilde taklit etmek.
Tokamak sistemi, hidrojen izotoplarını aşırı sıcaklıkta plazmaya dönüştürerek atom çekirdeklerini birleştiriyor ve büyük enerji açığa çıkarıyor. Ancak bu sürecin sürdürülebilmesi için güçlü manyetik alanlar ve son derece kararlı plazma gerekiyor.
BİR SONRAKİ AŞAMA ELEKTRİK ÜRETİMİ
Çin’in bir sonraki hedefi, BEST tokamak ile füzyon reaksiyonundan doğrudan elektrik üretmek. Bu gerçekleşirse, “yapay güneş” teknolojisi ilk kez enerji şebekesine katkı verebilecek.
Bu alandaki yarış sadece Çin’le sınırlı değil. Uluslararası ITER projesi de füzyonu ticari enerjiye dönüştürmeyi hedefliyor.
Çin’in çalışmaları “güneş üretmek” anlamına gelmese de, Güneş’teki enerji üretim sürecine en yakın kontrollü deneysel füzyon adımlarından bazılarını temsil ediyor. Ticari kullanım için ise teknoloji hâlâ geliştirme aşamasında.
