Kosta Rika'da yıllarca hayvancılık faaliyetleri nedeniyle zarar gören yaklaşık 3 hektarlık arazi, sıra dışı bir yöntemle yeniden yeşillendirildi. 1998 yılında bölgeye yaklaşık 12 bin ton portakal kabuğu ve posası döküldü. Aradan geçen 16 yılın ardından yapılan incelemelerde, eski otlak alanın yoğun bitki örtüsüyle kaplandığı ortaya çıktı.
Kosta Rika'nın kuzeybatısındaki Guanacaste Koruma Alanı'nda bulunan arazi, uzun yıllar aşırı otlatma ve yakma faaliyetleri nedeniyle verimsiz hale gelmişti. Toprağın besin değerini kaybetmesi ve sıkışması, bitki örtüsünün yeniden gelişmesini zorlaştırıyordu.
Bu soruna çözüm arayan ekologlar Daniel Janzen ve Winnie Hallwachs, narenciye işleyen Del Oro şirketiyle iş birliği yaptı. Şirketin üretim sırasında ortaya çıkan portakal kabuğu ve posalarını değerlendirmek amacıyla hazırlanan proje kapsamında, 1998 yılında yaklaşık 1000 kamyonla taşınan 12 bin ton organik atık, 3 hektarlık araziye döküldü.
PROJE DURDURULSA DA DOĞAL DÖNÜŞÜM DEVAM ETTİ
Portakal atıkları zamanla ayrışarak toprağın besin maddeleri bakımından zenginleşmesine katkı sağladı. Ayrıca bölgede yaygın olan otların gelişimini baskılayarak farklı bitki türlerinin yayılması için uygun koşullar oluşturdu.
Ancak Del Oro'nun rakibi TicoFruit'in anlaşmaya karşı hukuki girişimde bulunması üzerine proje durduruldu. Şirketin çevreye zarar verildiği yönündeki itirazı mahkeme tarafından kabul edildi. Arazi daha sonra kendi haline bırakıldı.
16 YIL SONRA YENİDEN İNCELEME YAPILDI
Araştırmacılar, 16 yıl sonra bölgede yeniden inceleme yaptı. Eski otlak alanın yoğun bitki örtüsüyle kaplandığı belirlendi. Ölçümlerde, ağaç ve çalı gibi odunsu bitkilerin toprak üstündeki biyokütlesinin yakındaki karşılaştırma alanından yüzde 176 daha fazla olduğu tespit edildi. Ayrıca odunsu bitki türlerinin sayısının üç katına çıktığı görüldü.
Toprak analizlerinde de bazı besin maddelerinin yoğunluğunun arttığı belirlendi. Araştırmacılar, elde edilen sonuçların tarımsal atıkların arazi restorasyonunda kullanılabileceğini gösterdiğini ancak yöntemin her bölgede aynı sonucu vermeyeceğini vurguladı. İklim, toprak yapısı, ekosistem ve kullanılan atık miktarı gibi faktörlerin sonuçları değiştirebileceği belirtildi.
