İngiltere’nin Somerset bölgesinde yaşayan Burge ailesi tarafından 1875 yılından bu yana yetiştirilen 'Grandfather Bean' (Dede Baklası) adlı bakla türü, Garden Organic kuruluşu tarafından yürütülen proje kapsamında koruma altına alındı. Yaklaşık 150 yıldır ticari tohum kullanılmadan, aile üyelerinin her yıl bir sonraki sezon için tohum saklaması yöntemiyle günümüze ulaşan çeşit, 'Ata Tohumu Kütüphanesi' kalıcı koleksiyonuna eklendi.
SIKI TEST VE ELEME SÜRECİNDEN GEÇTİ
Nadir ve kaybolma tehlikesi altındaki ürünleri tespit etmek amacıyla başlatılan proje kapsamında tohumlar ziraat uzmanlarınca teste tabi tutuldu. 2025 yılında gerçekleştirilen deneme sürecine 19 farklı sebze türü katıldı. Çimlenme yeteneği, bitki direnci, zararlılarla mücadele kapasitesi ve tür içi tutarlılık gibi kriterler doğrultusunda yapılan değerlendirmelerde 5 tür yetersiz bulunarak elenirken, aralarında 'Grandfather Bean'in de yer aldığı 11 çeşit standartları karşılayarak koleksiyona kabul edildi.
İSMİ AİLE TARİHİNDEN GELİYOR
Koleksiyona giren bakla çeşidine adını, tohumları bağışlayan kişinin babası verdi. İsmin, babanın 1830’larda doğan kendi büyük dedesine ithafen seçildiği kaydedildi. Tarihsel veriler, baklanın Neolitik dönemde Doğu Akdeniz'de yetiştirilmeye başlandığını ve İngiltere'ye erken dönemlerde ulaştığını gösteriyor. Somerset bölgesinde ise bakla tarımına ilişkin ilk yazılı kayıtlar 12. yüzyıldaki kilise arşivlerine kadar uzanıyor.
GELECEK NESİLLERE AKTARILACAK
Ticareti yapılmadığı için yok olma riski taşıyan bu aile mirası, koruma projesi sayesinde tek bir ailenin yetiştirme çabasına bağımlı olmaktan çıkarıldı. 'Grandfather Bean', Garden Organic bünyesinde İkinci Dünya Savaşı yıllarına dayanan 'Weller’s Blue' taze fasulyesi ve 16. yüzyıldan kalan "Golden Purslane" semizotu gibi diğer tarihi türlerle birlikte muhafaza edilerek üyeler vasıtasıyla yeniden üretilmeye devam edecek.
