Uganda’da yıllar önce tarım arazisi açmak için yok edilen ormanların bir bölümü, yerli ağaç türleriyle yeniden hayata döndürüldü. Yaklaşık 20 yıl sonra yapılan incelemelerde, yenilenen alanların ağaç örtüsü ve tür çeşitliliği açısından doğal ormanlara önemli ölçüde yaklaştığı görüldü.
1990’LARDA BAŞLAYAN ÇALIŞMA
Uganda’daki Kibale Ulusal Parkı çevresinde, 1970’lerden 1990’lara kadar tarım alanı oluşturmak amacıyla binlerce hektarlık orman tahrip edildi. Bunun üzerine 1994 yılında ormanların yeniden kazanılması için bir restorasyon projesi başlatıldı. Yerli ağaç türlerinin dikilmesine ise 1995’te başlandı.
Çalışmalar kapsamında 2023 yılına kadar 4 bin 400 hektardan fazla alan yeniden ağaçlandırıldı.
20 YIL SONRA DOĞAL ORMANA YAKLAŞTI
Araştırmacılar, farklı yaşlardaki 45 restorasyon alanını doğal ormanlarla karşılaştırdı. İncelemelerde, yaklaşık 20 yaşındaki bazı alanlarda ağaç örtüsü ve ağaç çeşitliliğinin doğal orman seviyelerine ulaştığı belirlendi ancak araştırmacılar, yenilenen ormanların henüz doğal ormanlarla tamamen aynı yapıya kavuşmadığını da ortaya koydu.
Özellikle büyük ve yaşlı ağaçların eksikliği dikkat çekti. Dikilen ağaçların 20 santimetrelik gövde çapına ulaşmasının yaklaşık 14 ila 21 yıl sürdüğü belirlendi.
TAMAMLANMASI YÜZYILLAR SÜREBİLİR
Araştırmaya göre ormanın bazı özellikleri birkaç on yıl içinde toparlanabilirken, büyük ağaçların oluşturduğu doğal orman yapısının yeniden ortaya çıkması çok daha uzun zaman alıyor. Araştırmacılar, bazı orman özelliklerinin tamamen eski haline dönmesinin 100 ila 200 yıl sürebileceğini belirtti.
Çalışmada restorasyon alanlarında yaklaşık 60 ağaç taksonu kaydedilirken, Kibale'nin doğal ormanlarında daha önce 350’den fazla ağaç türü tespit edilmişti.
Bulgular, yerli türlerle yapılan ağaçlandırmanın bozulan tropikal ormanların yeniden oluşumunda etkili olabildiğini, ancak olgun bir orman ekosisteminin oluşmasının onlarca yılın ötesinde bir zaman gerektirdiğini gösterdi.
