İsviçre Ornitoloji Enstitüsü tarafından yürütülen araştırmalarda, Alp ebabillerinin üzerine yerleştirilen veri kayıt cihazları sayesinde uçuş davranışları ayrıntılı şekilde incelendi. Elde edilen veriler, kuşların göç rotaları boyunca ağaçlara, binalara ya da kara parçalarına temas etmeden yaşamlarını sürdürdüğünü doğruladı. Yaklaşık yedi ay süren bu süreçte beslenme, uyku ve temizlik gibi tüm hayati ihtiyaçlar uçuş sırasında karşılanıyor.
HAVADA UÇARKEN UYUYORLAR
Araştırmalar, Alp ebabillerinin uyku ihtiyacını “tek taraflı beyin uykusu” yöntemiyle giderdiğini gösterdi. Bu sistemde beynin bir yarısı dinlenmeye geçerken, diğer yarısı uçuşun ve yön bulmanın kontrolünü sürdürüyor. Gözlerin de sırayla kapandığı bu süreçte kuşlar, havada süzülerek yoluna devam ediyor.
Bilim insanları, bu yöntemin hem enerji tasarrufu sağladığını hem de avcılara karşı sürekli tetikte kalmalarına imkan verdiğini belirtiyor. Uyku döngüsünün rüzgar ve termal hava akımlarına göre ayarlandığı, böylece minimum enerjiyle maksimum mesafe kat edildiği tespit edildi.
BESLENME VE SU İHTİYACI GÖKYÜZÜNDE KARŞILANIYOR
Alp ebabilleri, besinlerini tamamen uçuş sırasında elde ediyor. “Hava planktonu” olarak tanımlanan küçük böcekleri havada yakalayan kuşlar, su ihtiyaçlarını ise göl ve nehir yüzeyine yaklaşarak, uçuş esnasında kısa temaslarla karşılıyor.
Kanat yapıları ve aerodinamik özellikleri, uzun süreli uçuşlarda kas yorgunluğunu en aza indirecek şekilde evrimleşmiş durumda. Üreme dönemi dışında karayla bağlarını neredeyse tamamen koparan bu tür, okyanusları ve çölleri durmaksızın aşabiliyor.
BİLİM VE HAVACILIK İÇİN İLHAM KAYNAĞI
Alp ebabillerinin kesintisiz uçuş yeteneği, yalnızca biyologların değil, tıp ve havacılık alanındaki araştırmacıların da dikkatini çekiyor. Uzun süreli uykusuzluk, enerji yönetimi ve dayanıklılık üzerine yapılan çalışmalarda bu kuşlar önemli bir model olarak inceleniyor.
