Sözcü Plus Giriş
MURAT MURATOĞLU

Buna “kriz” demek hafif kaldı!

26 Aralık 2020

Yabancı yatırımcı, ekonomist ve analistlerden Merkez Bankası'na övgüler yağıyor. Neden? Sarayı dinlemeyip yapılması gerekeni yaptığından! Gerçekten inanıyorlar mı sarayın bu faiz artışından haberi olmadığından?

“Hans'ın Corç'un ağzına bakmayız, Türkiye'yi faiz belasından kurtaracağız…” demişti. Hans Corç borç versin diye faizi artırdık iyi mi?

★★★

Ekonomi öylesine kötü ki, dünyada faizini yükselten tek ülke Türkiye… Az buz da değil, çıkarttı yüzde 17'ye… Peki, bunun sonuçları olmayacak mı? Sadece günü kurtardı!

Varsa faiz lobisi kesin zafere ulaştı… Sahi nereden çıktı bu “faiz lobisi” lafı? Dış mihrak ihtiyacından… Ekonomiyi biz batırdık diyecek halleri olmadığından!

★★★

Buraya kadar nasıl gelindi? Faizi düşürelim, negatif faiz verelim… Para basalım, ucuza kredi dağıtalım… Bütçeyi bitirelim… Doları baskılamak için rezervleri eritelim…

Sonrasında hem dövizin hem faizin uçacağını bilmek için ekonomi okumaya gerek bile yok… Hobi olarak ilgilenseniz yeterli…

★★★

Faiz oranını normal şartlarda piyasalar belirler. İşler iyi gidiyorsa düşürür. Kötü hissediyorsa riski fiyatlar. Lakin piyasaya müdahale edersen iş farklı boyutlara gider. Nitekim tilkiliği denedi, kimse yemedi…

Herkesin bildiği gibi gerçek neden “enflasyon” falan da değildi… Dolar kuru düşük olsa “Faiz sebep, enflasyon neticedir” deyip geçerlerdi.

★★★

18 yılda kendi yerli paramızla dövize bağımlı olmayan bir ekonomi oluşturulabilselerdi zaten kimse parasını dövize çevirmezdi. Sabah akşam döviz fiyatlarını takip etmezdi.

Sorunlarımız çok net… Bir kaç yılda düzelebilecek kadar basit değil… İş o hale geldi ki, buna “kriz” demek hafif kaldı! Lakin zaman kazandırdı. Durum geçici… Belki birkaç ay idare eder. Sonrasında tekrar çukura düşer.

★★★

Faiz; enflasyonla, tasarruf oranıyla, cari dengeyle, bütçe açığıyla, siyasetle, dış politikayla, beklentilerle ve daha onlarca şeyle alakalıdır. Hangisini düzeltti ki faizler düşmeli?

Haliyle bugünlerin yarınları var. Yüksek faizlerin faturası yakında çıkmaya başlar. Sanayi çok borçlu… Hizmet sektörü çok borçlu… Vatandaş çok borçlu… Borcun da faizi yüksek… Ne diyeyim? Hakkımızda hayırlısı…

★★★

Zira ekonomi çoktan yönetilebilir olmaktan çıktı. Bu artırım doğru bir hamle olsa da artık hem daha zor hem daha maliyetli borçlanılacak. Bırakın yatırım yapmayı, günü çevirmek bile hayal olacak.

İşin ilginci, bugünlere sanki başkalarının yönetiminde gelmişiz gibi şikayet etmeleri… Bayılıyorum bu orta oyununa… Öyle inandırıcılar ki, bazen kendimden bile şüphe ediyorum!