Londra merkezli düşünce kuruluşu Zero Carbon Analytics tarafından yayımlanan analizde, Amazon’un yanı sıra dünyanın farklı tropikal ormanları da değerlendirildi. Hesaplamalara göre tropikal ormanlarda henüz keşfedilmemiş ilaçların toplam potansiyel ticari değeri ortalama 714 milyar dolar seviyesinde. Amazon tek başına bunun yaklaşık yüzde 30’unu oluşturuyor.
BİTKİLERİN YÜZDE 99’U TAM OLARAK TARANMADI
Araştırmacıların dikkat çektiği en önemli noktalardan biri, bitkilerin ürettiği kimyasal bileşiklerin yaklaşık yüzde 99’unun ilaç geliştirme potansiyeli açısından henüz taranmamış olması. Doğal bileşiklerin modern tıptaki önemi düşünüldüğünde bu oran, Amazon’un bilinmeyen potansiyelini daha da dikkat çekici hale getiriyor.
Analizde, 1940 ile 2014 yılları arasında onaylanan kanser ilaçlarının yaklaşık dörtte üçünün doğal ürünlerden elde edildiği ya da doğadaki bileşiklerden esinlenerek geliştirildiği bilgisine de yer veriliyor. Amazon’un çok yüksek bitki çeşitliliği bu nedenle yeni ilaçların keşfedilebileceği en önemli bölgelerden biri olarak görülüyor.
Brezilya’daki biyolojik çeşitliliğin büyük bölümünün bilim tarafından hâlâ tanımlanmadığı belirtiliyor. Ülkede yaklaşık her iki günde bir yeni bitki türü tanımlanırken, Amazon’daki nehirlerin arasında kalan geniş ormanlık bölgelerin önemli bölümü bilimsel açıdan yeterince araştırılmış değil.
ORMAN YOK OLDUKÇA İLAÇ İHTİMALİ DE KAYBOLUYOR
Analizin en dikkat çekici uyarısı ise ormansızlaşmayla ilgili. 2001’den bu yana tropikal ormanların yok edilmesinin dünya genelinde yaklaşık 86 milyar dolarlık potansiyel ilaç değerini riske attığı tahmin ediliyor. Amazon’da yalnızca belirli bölgelerde yetişen bazı bitkilerin, bilim insanları onları inceleme fırsatı bulamadan ortadan kalkmış olabileceği belirtiliyor.
Araştırmacılar yalnızca ticari değeri değil, keşfedilecek ilaçların insan sağlığına sağlayabileceği faydayı da hesapladı. Buna göre tropikal ormanlardaki henüz keşfedilmemiş ilaçların sağlık açısından oluşturabileceği toplam toplumsal değer yaklaşık 7 trilyon dolara ulaşabilir.
Uzmanlar bunun Amazon’un doğrudan 215 milyar dolar değerinde ilaç barındırdığı anlamına gelmediğinin altını çiziyor. Rakam, henüz keşfedilmemiş bitkilerden gelecekte geliştirilebilecek ilaçların tahmini ticari potansiyelini ifade ediyor. Orman kaybedildiğinde ise yalnızca bir bitki türü değil, onun içinde saklı ve henüz hiç keşfedilmemiş bir tedavi ihtimali de sonsuza kadar ortadan kalkabilir.
