Birleşmiş Milletler bünyesinde faaliyet gösteren iki önemli kuruluş olan Food and Agriculture Organization (FAO) ve World Food Programme (WFP), 2026 yılının ikinci yarısında etkisini artırması beklenen El Nino hava olayının küresel gıda güvenliği üzerinde ciddi tehditler oluşturabileceği konusunda uyarıda bulundu.
Kuruluşlar, iklim kaynaklı aşırı hava olaylarının tarımsal üretimi sekteye uğratma riskine karşı 22 ülkede acil önlem planı başlattı. FAO ve WFP, bu ülkelerde yaklaşık 8,8 milyon insanın gıdaya erişimini ve geçim kaynaklarını koruyabilmek için 202 milyon dolarlık acil fon çağrısında bulundu. Risk listesindeki ülkeler arasında Ethiopia, Kenya, Somalia, Sudan, Pakistan, Philippines, Colombia ve Haiti yer alıyor.
Liste oluşturulurken meteorolojik tahminler, mevcut gıda güvensizliği seviyeleri, tarımsal üretim kapasitesi ve olası iklim riskleri dikkate alındı.
ERKEN MÜDAHALE MALİYETLERİ AZALTIYOR
BM kuruluşları, olası krizlerin etkisini azaltmak amacıyla çeşitli önleyici adımlar planlıyor. Bu kapsamda kuraklığa dayanıklı tohumların dağıtılması, ihtiyaç sahiplerine nakit desteği sağlanması, hayvancılığı koruyacak programların uygulanması, su depolama altyapısının güçlendirilmesi ve taşkın riskine karşı koruyucu çalışmalar yürütülmesi hedefleniyor.
FAO ve WFP'nin değerlendirmesine göre, afet gerçekleşmeden önce yapılan her 1 dolarlık yatırım, ilerleyen dönemde ortaya çıkabilecek zararların ve acil müdahale harcamalarının yaklaşık 7 dolar azalmasını sağlayabiliyor.
TÜRKİYE'Yİ ETKİLEYECEK Mİ?
El Nino'nun doğrudan etkileri daha çok Pasifik Okyanusu çevresinde hissedilse de, küresel ticaret ağları nedeniyle sonuçlarının Türkiye'ye de yansıması mümkün görünüyor. Özellikle tarımsal üretimde yaşanabilecek düşüşler, uluslararası piyasalarda fiyat artışlarını tetikleyebilir.
Türkiye'nin doğrudan veya dolaylı olarak tedarik ettiği bazı ürünlerin risk altındaki ülkelerden gelmesi, maliyet baskısını artırabilecek unsurlar arasında gösteriliyor.
HANGİ ÜRÜNLERDE FİYAT BASKISI OLUŞABİLİR?
Risk altındaki ülkelerden Türkiye'nin ithal ettiği veya küresel piyasalar üzerinden temin ettiği ürünler arasında şu kalemler öne çıkıyor:
Pakistan kaynaklı pirinç ve bakliyat ürünleri
Filipinler ve Güneydoğu Asya bölgesinden gelen hindistancevizi ürünleri ile bazı işlenmiş gıdalar
Kolombiya, Kenya ve Etiyopya menşeli kahve
Afrika ülkelerinden tedarik edilen susam, bakliyat ve yem hammaddeleri
Sudan ve Somali bölgesindeki canlı hayvan ticaretini etkileyebilecek arz hareketleri
