Almanya'da sanayi devleri artan enerji maliyetleri yüzünden birer birer iflas bayrağını çekerken, doğal gaz fiyatlarındaki %30'luk günlük sıçramalar, Brüksel'i daha önce "tabu" sayılan büyük kırmızı butona basmaya zorluyor: Piyasalara doğrudan devlet müdahalesi.
Orta Doğu'da patlak veren savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki abluka riski, Avrupa enerji piyasalarını kelimenin tam anlamıyla ateşe verdi. Sadece birkaç saat içinde %1700'e varan fiyat dalgalanmaları yaşayan Avrupa Birliği, fabrikaların kapanmasını ve vatandaşların karanlıkta kalmasını önlemek için "ne pahasına olursa olsun" diyerek enerji fiyatlarına doğrudan müdahale etmeye hazırlanıyor.
AB'DE SANAYİ ÇÖKÜŞÜN EŞİĞİNDE
Financial Times verileri, Avrupa'daki enerji krizinin gün içindeki acımasız dalgalanmasını gözler önüne seriyor. Örneğin 4 Mart'ta Danimarka'da;
Güneş enerjisinin zirvede olduğu öğlen saat 14:00'te 1 megawatt-saat (MWh) elektrik sadece 26 Euro'ydu.
Sadece üç saat sonra güneşin batması ve doğalgaz santrallerinin devreye girmesiyle fiyat anında 430 Euro'ya fırladı.
Tek bir öğleden sonra yaşanan bu %1700'lük "fiyat tsunamisi", Belçika, Hollanda ve Almanya sanayisini de kilitledi.
Enerji tüketiminin %67'si ithal fosil yakıtlara bağlı olan AB'de sanayi çöküşün eşiğinde. Almanya'nın kimya devi Domo Chemicals gibi şirketler artan maliyetlere dayanamayarak kapılarına kilit vuruyor. Bu endüstriyel erozyonun siyasi faturası da ağır oldu; Almanya Başbakanı Friedrich Merz liderliğindeki iktidar partisi CDU (Hıristiyan Demokrat Birlik), sanayinin kalbi sayılan Baden-Württemberg eyalet seçimlerinde Yeşiller karşısında ağır bir yenilgi aldı.
BRÜKSEL'İN 3 MADDELİK ACİL MÜDAHALE PLANI
Ağır sanayinin (çelik, kimya, alüminyum) ABD ve Çin karşısında rekabet şansını tamamen yitirmesini engellemek isteyen Avrupa Birliği, Euronews'in sızdırdığı belgelere göre şu 3 radikal müdahaleye hazırlanıyor:
Ulusal Vergi İndirimleri: Faturanın %22'sini oluşturan devlet vergilerinde acil kesintiye gidilmesi.
Şebeke Ücretlerine Üst Sınır: Sanayici için faturanın %18'ini oluşturan otoyol ve şebeke geçiş ücretlerinin dondurulması.
Karbon Maliyetlerinin Askıya Alınması: Elektrik üretimine %11 ek maliyet getiren emisyon vergilerinin geçici olarak hafifletilmesi.
G7'NİN GİZLİ SİLAHI ve 'İSPANYOL KALKANI'
Dahası, G7 ve AB maliye bakanları, fiyatları yapay olarak aşağı çekmek için Avrupa'nın elindeki 1,4 milyar varillik stratejik petrol rezervinin bir kısmını piyasaya sürmeyi tartışıyor. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ise krizi fırsata çeviren enerji şirketlerine "spekülasyon vergisi" getirme tehdidinde bulundu.
Tüm bu kaosun içinde ayakta kalan tek ülke ise İspanya oldu. Yıllardır yenilenebilir enerjiye yaptığı devasa yatırımlar sayesinde İspanyol elektrik şebekesi, fosil yakıt şoklarından etkilenmeyerek Avrupa'nın en ucuz ve en istikrarlı enerjisini sağladı.
ABD Başkanı Donald Trump'ın "İran'la krizin yakında çözüleceği" yönündeki açıklamaları Salı günü gaz fiyatlarını %17 düşürerek kısa bir rahatlama sağlasa da, Brüksel acı gerçeği kabul etti. Avrupa Birliği, kriz anlarında "serbest piyasanın" her şeyi çözeceğine dair inancını yitirdi. Artık ışıkları açık tutmanın tek yolu, devletin demir yumruğunu masaya vurmasından geçiyor.
