Kütahya'nın Parmakören Camisi'nde 2022 yılındaki restorasyon sırasında şans eseri keşfedilen tarihi kâğıt yığınları, uzman ellerde adeta yeniden hayat buldu. İleri derecede deforme olmuş ve dokunulduğu an parçalanacak kadar hassas olan bu parçalar, Kültür ve Turizm Bakanlığı Ankara Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı’nda 2,5 yıllık bir sabır testinden geçti. Uzman restoratörlerin bir yapboz gibi parça parça birleştirdiği çalışmanın sonucunda, 18. veya 19. yüzyıla ait olduğu değerlendirilen muazzam bir Mekke şehir planı ortaya çıktı.
"ÇITIR ÇITIR KIRILAN" KAĞITLAR NEM ODALARINDA KURTARILDI
Restorasyon sürecini yöneten kâğıt restoratörü Deniz Haberal, eserin ilk bulunduğu andaki durumunu "dokunulduğunda çıtır çıtır kırılıyordu" sözleriyle özetledi. Buruşmuş ve kurumuş kâğıtları kurtarmak için özel nem odaları kuran uzman ekip, eserin suya temas etmeden yumuşamasını sağladı.
Kendi kendini bırakan ve düzleşen kâğıtlar, temizlik işlemlerinin ardından devasa bir masaya yayıldı. Aylarca süren "yerini bulma" çalışmasıyla kâğıtların aslında Osmanlı minyatür sanatıyla işlenmiş rengârenk birer sanat eseri olduğu anlaşıldı. Eksik kısımlar ise orijinal dokuya uygun Japon kâğıtlarıyla tamamlanarak koruma altına alındı.
OSMANLI MİNYATÜR SANATININ NADİR ÖRNEĞİ
Parçaların birleşmesiyle Kâbe, camiler ve o dönemin yerleşim alanlarını gösteren dört büyük pano gün yüzüne çıktı. Şehir planının detayları ve kullanılan teknikler, eserin aynı ustanın elinden çıkmış olabileceği ihtimalini güçlendiriyor. Osmanlı’nın kutsal topraklara bakışını yansıtan bu rengârenk minyatür tasvirlerin, belgeleme ve paketleme süreçleri tamamlandıktan sonra yakın bir zamanda müze vitrinlerinde sergilenmesi bekleniyor.
