İsviçre'nin ABD'den tedarik etmeyi planladığı 36 adet F-35A savaş uçağı anlaşması, Washington yönetiminin enflasyon ve artan maliyetleri gerekçe göstererek ek ödeme talep etmesi üzerine büyük bir krize dönüştü. 

İsviçre Savunma Tedarik Kurumu (Armasuisse) Başkanı Urs Loher, ülkenin önde gelen yayın organlarından Neue Zürcher Zeitung'a (NZZ) yaptığı açıklamada, F-35 sürecinin ciddi aksaklıklar ve "önemli tuzaklar" barındırdığını vurguladı. 

İsviçre'nin bugüne kadar proje kapsamında yaklaşık 1 milyar İsviçre frangı tutarında ödeme gerçekleştirdiğini belirten Loher, yaşanan kriz sebebiyle bu meblağın en azından bir kısmını geri almayı umduklarını ancak sürecin belirsizliğini koruduğunu ifade etti.

ABD'Yİ ARADAN ÇIKARMAYI PLANLIYORLAR 

Krizin temelinde, İsviçre'nin alımları ABD hükümetinin "Yabancı Askeri Satışlar" (FMS) programı üzerinden gerçekleştirmesi yatıyor. Söz konusu program, alıcı ülkelerin teslimat gecikmelerinde tazminat talep etmesini ya da sözde sabit fiyat anlaşmazlıklarında hukuki yollara başvurmasını fiilen engelliyor. 

Kaynak olarak ekle

ABD'nin önceliklerine bağımlı kaldıklarını belirten Loher, gelecekte Amerikan hükümetini aradan çıkararak doğrudan üreticilerle çalışmayı hedeflediklerini, Patriot gibi sistemlerde bu modelin mümkün olabileceğini ancak F-35 gibi ileri teknoloji projelerinde Washington onayının zorunlu olduğunu kaydetti. Öte yandan, İsviçre'nin ABD yapımı Patriot hava savunma sistemlerinin teslimatında da 5 ila 7 yılı bulan ciddi gecikmelerle karşı karşıya kaldığı bildirildi.

2022 YILINDA ANLAŞMA İMZALAMIŞTI

İsviçre'de 2020 yılında ordunun modernizasyonuna yönelik referandumun kabul edilmesinin ardından, hükümet 19 Eylül 2022'de 36 adet F-35A uçağı için 6 milyar İsviçre frangı bedelle resmi imzayı atmıştı. 

Ancak ABD'nin daha sonra enerji, hammadde fiyatları ve enflasyon artışını öne sürerek fiyat yükseltme talebinde bulunması Bern yönetiminde sert tepkiyle karşılandı. İsviçre Savunma Bakanlığı sabit fiyat şartından taviz vermeyeceklerini vurgularken, hukuki yolların tıkalı olması nedeniyle meselenin diplomatik kanallardan çözülmeye çalışıldığını, uzlaşma sağlanamaması durumunda ise siparişin iptal edilebileceğini ve Federal Konsey'in alternatif savunma sistemlerini masaya yatırdığını duyurdu.