Bilim insanlarının yaklaşık 40 yıl boyunca yürüttüğü uzun soluklu araştırma, küresel sıcaklık artışının orman topraklarının davranışını önemli ölçüde değiştirdiğini gösterdi. Araştırmaya göre, sıcaklıklar yükseldikçe toprak, depoladığı karbonun bir kısmını karbondioksit olarak atmosfere geri salmaya başlıyor. Daha önce ise toprakta sera gazlarının uzun vadede dengeli şekilde tutulduğu düşünülüyordu.
HARVARD ORMANI'NDA 37 YILLIK DENEY
ABD'nin Massachusetts eyaletindeki Harvard Ormanı'nda görev yapan Deniz Biyoloji Laboratuvarı'ndan bilim insanı Jerry Melillo ve ekibi, aynı bölgeleri tam 37 yıl boyunca takip etti. Araştırma kapsamında belirlenen alanlardaki toprak sıcaklığı yıl boyunca çevredeki doğal sıcaklığın yaklaşık 5 derece üzerinde tutuldu.
Melillo, deney tasarlanırken 5 derecelik sıcaklık artışının, dönemin küresel ısınma projeksiyonlarının en yüksek senaryolarından biri olarak kabul edildiğini belirtti.
MİKROORGANİZMALARIN FAALİYETİ HIZLANDI
Araştırma sonuçları, sıcaklık artışının toprakta yaşayan mikroorganizmalar üzerinde güçlü bir etki oluşturduğunu gösterdi. Organik maddeleri ayrıştırarak bitkiler için gerekli besin döngüsünü sağlayan bu canlıların faaliyetleri, yükselen sıcaklıklarla birlikte hız kazandı.
Bilim insanları, bu değişimin topraktaki karbonun daha hızlı parçalanmasına ve atmosfere salınmasına neden olduğunu tespit etti. Isınmanın, mikrobiyal toplulukların yapısını da zaman içinde değiştirdiği ifade edildi.
KARBON DEPOLARI DA PARÇALANMAYA BAŞLADI
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri ise deneyin dördüncü on yılında ortaya çıktı. Daha önce uzun yıllar boyunca bozulmadan kalabildiği düşünülen kararlı organik madde bileşenlerinin de çözünmeye başladığı gözlemlendi.
Bu uzun ömürlü karbon depolarının parçalanmasıyla birlikte atmosfere ilave karbondioksit salındığı belirlendi. Araştırmacılar, bunun küresel karbon döngüsü açısından önemli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.
KÜRESEL ISINMANIN ETKİSİ SANILANDAN DAHA BÜYÜK OLABİLİR
Elde edilen bulgular, orman topraklarının uzun süreli ısınma koşullarında bilim insanlarının daha önce öngördüğünden daha fazla karbon salabileceğini gösteriyor. Bu durum, iklim değişikliğinin etkilerini artırabilecek yeni bir geri besleme mekanizmasına işaret ederken, toprakların karbon depolama kapasitesine ilişkin mevcut değerlendirmelerin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini gösteriyor.
