Avrupa Radyasyondan Korunma Yetkilileri Başkanları (HERCA), Batı Avrupa Nükleer Regülatörler Birliği (WENRA) ve İskandinav Radyasyon Güvenliği Otoriteleri Birliği (NORA), Rusya-Ukrayna savaşındaki tırmanışa ilişkin ortak bir bildiri yayımladı. Toplam 38 ülkeyi temsil eden uluslararası düzenleyici kuruluşlar, Ukrayna'nın elektrik şebekesini hedef alan yoğun füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarının nükleer tesislerin güvenliğini doğrudan tehdit ettiğini duyurdu.

"Ülke Çapında Kesinti Dokuz Reaktörü Aynı Anda Tehlikeye Atabilir"

Nükleer düzenleyicilerin ortak açıklamasında, reaktörlerdeki aktif yakıtların soğutulması ve olası bir çekirdek erimesinin (meltdown) önlenmesi için dış elektrik şebekesinden kesintisiz güç sağlanmasının hayati önem taşıdığına dikkat çekildi.

Rus ordusunun son dönemde daha ağır mühimmatlar ve hassas hedefleme taktikleriyle trafo merkezlerini ve iletim hatlarını vurmasının şebekeyi kritik düzeyde zayıflattığı belirtilen bildiride, şu uyarılara yer verildi:

"Olası bir tam çaplı ulusal elektrik kesintisi (blackout), Ukrayna genelinde halihazırda faaliyette olan dokuz nükleer reaktörün tamamını aynı anda tehlikeye atabilir. Böyle bir senaryo, birden fazla tesiste eş zamanlı radyoaktif sızıntı riskini tetikleyebilecek son derece vahim bir tabloya yol açacaktır."

Kaynak olarak ekle

Kış Aylarında Bağımlılık Yüzde 80'e Çıkıyor

Açıklamada, kış mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte Ukrayna’nın elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 80’ini nükleer santrallerden karşıladığı hatırlatıldı. Sistem üzerindeki yükün artmasının, şebeke arızalarının nükleer güvenliğe etkisini daha da kritik hale getirdiği vurgulandı.

Savaşın başından bu yana Rus kontrolü altında bulunan Avrupa'nın en büyük nükleer tesisi Zaporijya Nükleer Güç Santrali'nin durumuna da özel parantez açıldı. Santralin bugüne dek dış elektrik bağlantısını defalarca kaybettiği ve şu anda yalnızca tek bir dış hat üzerinden son derece kırılgan bir dengede tutulduğu kaydedildi.

Uluslararası Topluma Acil Baskı Çağrısı

38 ülkenin düzenleyici otoriteleri, Moskova yönetimine nükleer tesislere ve bu tesisleri besleyen enerji altyapısına yönelik saldırıları derhal durdurma çağrısı yaptı. Bildirinin sonunda, Rusya üzerindeki uluslararası baskının acilen artırılmaması halinde, tüm Avrupa kıtasının sınır aşan olası bir radyoaktif serpintiye karşı ortak acil durum hazırlıklarına başlaması gerekeceği ifade edildi.