Yer fıstığının hafıza üzerindeki etkisini inceleyen bilim insanları, yaşlı yetişkinlerle dikkat çeken bir araştırma yaptı. Katılımcılar 4 ay boyunca her gün yaklaşık 2 avuç yer fıstığı tüketti. Beyin taramalarında hafıza ile ilişkili bölgelerde önemli bir değişim gözlemlendi.
Yer fıstığının hafıza üzerindeki etkisi araştırıldı
Yer fıstığı, günlük hayatta sık tüketilen atıştırmalıklar arasında yer alsa da bu besinin yaş ilerledikçe hafıza üzerindeki etkisi bilim insanlarının dikkatini çekiyor.
Maastricht Üniversitesi Tıp Merkezi'nden Lucia Kerkhof ve Peter Joris liderliğindeki araştırma ekibi, yer fıstığının beyin üzerindeki etkilerini incelemek için bir çalışma yürüttü.
Food & Function dergisinde yayımlanan araştırmaya, 60-75 yaşları arasında, diyabet veya teşhis edilmiş hafıza bozukluğu bulunmayan 31 kişi katıldı.
Her gün 2 avuç yer fıstığı tükettiler
Araştırma iki aşamadan oluştu. Her biri 16 hafta süren ilk aşamada katılımcılar, her gün 60 gram tuzsuz ve kabuklu yer fıstığı tüketti. Bu miktar yaklaşık 2 avuç yer fıstığına karşılık geliyor.
Katılımcılar fıstıkları tek seferde yiyebildiği gibi gün içinde farklı öğünlere de bölebildi.
İkinci 16 haftalık aşamada ise yer fıstığı tüketimini tamamen bıraktılar.
Araştırmacılar, bu süreçte katılımcıların beyinlerini manyetik rezonans görüntüleme (MR) yöntemiyle inceledi.
Beyin taramalarında dikkat çeken sonuç
Araştırmanın sonuçları, günlük yer fıstığı tüketiminin beynin insüline verdiği yanıtı iyileştirebileceğini gösterdi.
Bu değişim özellikle hafıza süreçlerinde önemli rol oynayan hipokampus gibi beyin bölgelerinde gözlemlendi.
İnsülin, çoğunlukla kan şekeri seviyesini düzenleyen bir hormon olarak biliniyor. Ancak beyinde de önemli görevler üstleniyor. Sinir hücreleri arasındaki iletişime ve hafıza oluşumuna katkıda bulunuyor.
Yaş ilerledikçe beyin hücrelerinin insüline duyarlılığı azalabiliyor. Bu durum, bilişsel işlevlerdeki gerilemeyle ilişkilendiriliyor.
Araştırmada dikkat çeken bir başka ayrıntı ise insüline duyarlılıktaki iyileşmenin yalnızca beyinde görülmesi oldu. Vücudun diğer bölgelerinde benzer bir değişim saptanmadı.
Yer fıstığının hangi özelliği etkili olabilir?
Bilim insanları, yer fıstığının beyin üzerindeki etkisinin tek bir bileşenden kaynaklanmayabileceğini düşünüyor.
Yer fıstığı, kan damarlarının genişlemesine katkıda bulunan nitrik oksit üretiminde rol oynayan L-arginin adlı amino asidi içeriyor.
Ayrıca yer fıstığının kabuğunda antioksidan özelliklere sahip polifenoller bulunuyor. Bu besin, doymamış yağlar, lif ve magnezyum açısından da kaynak oluşturuyor.
Araştırmacılar, bu bileşenlerin birlikte etkili olabileceğini değerlendiriyor.
Aynı katılımcı grubuyla daha önce yapılan analizlerde, beyindeki genel kan akışının yüzde 3,6 arttığı ve sözel hafıza testlerindeki sonuçların yüzde 5,8 iyileştiği bildirilmişti. Yeni araştırmada ise bilim insanları bu değişimlerin altında yatan mekanizmayı anlamaya çalıştı.
Yer fıstığı Alzheimer hastalığını önlüyor mu?
Araştırmanın sonuçları umut verici olsa da bilim insanları temkinli davranıyor.
Çalışmaya yalnızca 31 kişinin katılması, sonuçların geniş bir topluma genellenmesini zorlaştırıyor. Yer fıstığının Alzheimer hastalığını önlediğini veya hafıza kaybını tedavi ettiğini söylemek için henüz yeterli kanıt bulunmuyor.
Araştırmacılar, özellikle hafıza sorunları yaşayan kişilerle daha kapsamlı çalışmalar yapılması gerektiğini vurguluyor.
Yer fıstığının besin değerleri de tüketim miktarı belirlenirken göz önünde bulundurulmalı. Araştırmada kullanılan 60 gram yer fıstığı yaklaşık 350 kalori içeriyor.
Bu nedenle uzmanlar, yer fıstığını mevcut beslenme düzenine fazladan eklemek yerine diğer yağlı atıştırmalıkların yerine tüketmeyi öneriyor. Araştırmada kullanılan ürüne en yakın seçenek ise tuz ve şeker eklenmeden, kabuğuyla birlikte kuru kavrulmuş yer fıstığı olarak öne çıkıyor.
