Nehirler genellikle manzarada kıvrımlı izler bırakıp zamanla kuruyarak yaşam döngülerini tamamlarlar. Avustralya'nın kalbinde, tüm jeolojik kurallara meydan okuyan bir istisna var; Finke Nehri.
Live Science'ın raporuna göre, Kuzey Bölgesi ve Güney Avustralya boyunca 640 kilometre uzanan bu nehir sistemi, 300 ila 400 milyon yıl öncesine tarihleniyor. Yani, dinozorlar henüz yeryüzünde dolaşmaya başlamadan çok önce bu nehir oradaydı.
Arizona Üniversitesi'nden jeomorfolog Victor Baker'a göre, Finke Nehri'nin yaşına dair en büyük kanıt, jeolojide "enine drenaj" (transverse drainage) olarak bilinen bir anomalide gizli.
Normal şartlarda suyun en kolay yolu seçip engellerin etrafından dolaşması gerekir. Finke Nehri, Avustralya'nın merkezindeki MacDonnell Sıradağları'nın etrafından dolaşmak yerine, sert kuvarsit kayaları adeta bir bıçak gibi kesip içinden geçiyor. Bu durum, bilim insanlarına göre nehrin "öncül" (antecedent) olduğunu kanıtlıyor. Yani nehir, dağlar henüz oluşmadan önce oradaydı. Yer kabuğu yukarı doğru itilip dağları oluştururken, nehir de yatağını aşağı doğru aşındırmaya devam etti.
Alice Springs Orojenezi adı verilen bu dağ oluşum olayının 300-400 milyon yıl önce gerçekleştiği düşünüldüğünde, nehrin yaşı da bilimsel olarak doğrulanmış oluyor.
NEDEN KURUMADI?
Nehirlerin çoğu volkanik patlamalar, buzul hareketleri veya iklim değişikliğiyle yok olurken, Finke Nehri neden hayatta kaldı?
Cevap, Avustralya kıtasının jeolojik geçmişinde yatıyor. Kıta, son birkaç yüz milyon yıldır neredeyse hiç büyük tektonik hareket veya buzullaşma yaşamadı. Bu eşsiz istikrar, Finke Nehri'nin yüz milyonlarca yıl boyunca bozulmadan akmasına (veya kurak dönemlerde göletler halinde kalmasına) olanak sağladı.
Eğer Finke Nehri bir gün tamamen kurursa, "dünyanın en eski nehri" unvanı el değiştirecek. Baker'a göre listenin ikinci sırasında, yaklaşık 300 milyon yaşında olduğu tahmin edilen ve ABD'nin Virginia, Batı Virginia ve Kuzey Carolina eyaletlerinden geçen New River yer alıyor.
