Çin’in hızlı modernleşme sancıları içinde tarihi yapılar ya yıkılıyor ya da yeni teknolojilerle "yürütülerek" kurtarılıyor. Şanghay'daki 7 bin 600 tonluk Lagena İlkokulu, "yürüyen makine" adı verilen robotik bacaklar sayesinde 62 metre ötedeki yeni yerine adım atarak ulaştı.
1935 yılında inşa edilen tarihi okul binası, bölgedeki yeni bir ofis kompleksine yer açmak amacıyla yıkılmak yerine taşınma kararıyla kurtarıldı. Projenin baş teknik sorumlusu Lan Wuji, bu yöntemi "binaya ayağa kalkıp yürüyebilmesi için koltuk değneği vermek" olarak tanımlıyor.
ROBOTİK BACAKLAR İŞ BAŞLINDA
Binanın taşınması için geleneksel raylı sistemler yerine, insan adımlarını taklit eden 200 adet hareketli destek kullanıldı.
Binanın altına yerleştirilen bu destekler, iki gruba ayrılarak sırayla yukarı ve aşağı hareket ediyor. Üzerlerindeki sensörler sayesinde binanın dengesi korunurken, dev yapı her seferinde küçük ama emin adımlarla ilerledi. 18 gün süren titiz bir çalışma sonucunda, beş katlı bina 21 derece döndürülerek 62 metre uzaklıktaki yeni konumuna yerleştirildi.
Çin, on yıllardır süren hızlı kentleşme sürecinde binlerce tarihi sokağını ve avlulu evini modern gökdelenlere kurban verdi. Ancak son yıllarda yükselen mimari miras endişesi, hükümeti ve mühendisleri yaratıcı çözümler bulmaya itiyor.
Kültür Devrimi döneminde "eskiyi yok etme" sloganıyla başlayan yıkımlar, yerini miras koruma yasalarına bıraktı. Proje sorumlusu Lan Wuji, "Yer değiştirme ilk tercihimiz değil ama yıkımdan çok daha iyi," diyerek sürecin zorluğunu vurguluyor.
Daha önce Şanghay Konser Salonu gibi kare yapılar raylar üzerinde kaydırılarak taşınmıştı. Ancak Lagena İlkokulu'nun kendine has "T" şekli, geleneksel yöntemlerin binanın statik dengesini bozma riskini doğurdu.
Binanın sadece düz gitmesi değil, aynı zamanda kavis çizerek dönmesi gerekiyordu.
Kesin rakamlar paylaşılmasa da Lan Wuji, bir binayı yıkıp yeniden inşa etmenin, onu taşımaktan daha pahalı ve kültürel olarak daha maliyetli olduğunu belirtiyor.
15 Ekim'de taşınma işlemi tamamlanan 85 yıllık bina, artık bir okul olarak değil, Şanghay'ın zengin tarihini anlatan bir kültürel miras ve eğitim merkezi olarak hizmet verecek. Bu başarılı operasyon, Çin genelindeki diğer koruma projeleri için de "uygulanabilir bir model" olarak görülüyor.
