ABD’deki Yellowstone Milli Parkı’nda yaklaşık 70 yıl boyunca kurt bulunmadı. 1995 yılında kurtların yeniden bölgeye getirilmesiyle başlayan süreçte geyik popülasyonu ve davranışlarından bitki örtüsüne kadar ekosistemin farklı noktalarında değişimler görüldü.
KURTLAR 1995 YILINDA GERİ GETİRİLDİ
Yellowstone’daki kurtlar 1900’lü yılların ilk dönemlerinde sistematik olarak ortadan kaldırıldı. Bölgede yaklaşık 70 yıl kurt bulunmamasının ardından 1995 yılında yeniden yerleştirme çalışması başlatıldı. Kurtların Yellowstone’a dönmesiyle birlikte bölgedeki avcı-av dengesi de değişmeye başladı. Özellikle geyikler üzerindeki av baskısı arttı ve bunun etkileri zaman içerisinde ekosistemin diğer parçalarına yayıldı.
GEYİKLERİN DAVRANIŞI NASIL DEĞİŞTİ?
Kurtların dönüşünün ardından geyiklerin sayısı ve bazı bölgelerdeki hareketleri değişti. Geyiklerin belirli alanlarda oluşturduğu yoğun otlanma baskısının azalması, bitki örtüsünün yeniden gelişmesine katkıda bulundu. Özellikle su kenarlarındaki bazı bölgelerde ağaç ve çalıların gelişiminde değişimler kaydedildi. Böylece 1995’te başlayan yeniden yerleştirme sürecinin etkileri yalnızca kurtlar ve avladıkları hayvanlarla sınırlı kalmadı.
BİTKİ ÖRTÜSÜ YENİDEN GELİŞMEYE BAŞLADI
Geyiklerin yoğun olarak beslendiği bazı bölgelerde otlanma baskısının değişmesi, bitkilerin büyümesine olanak sağladı. Nehir ve dere çevresindeki bitki örtüsünde de zaman içerisinde değişimler meydana geldi. Bitki örtüsünün gelişmesi, su kenarındaki diğer canlıların yaşam alanlarını da etkiledi. Ekosistemde başlayan değişim farklı türler ve yaşam alanları arasında zincirleme şekilde ilerledi.
NEHİRLERİN ÇEVRESİ NEDEN DEĞİŞTİ?
Su kenarındaki bitki örtüsünün gelişmesi, bazı nehir ve dere kıyılarının yapısını etkiledi. Ağaç ve çalıların kökleri kıyıların tutunmasına katkı sağlarken su kenarındaki yaşam alanlarında da değişimler yaşandı. Ancak Yellowstone’daki nehir ve dere çevresindeki bütün değişimlerin yalnızca kurtların dönüşünden kaynaklandığı kabul edilmiyor. İklim, su koşulları, diğer hayvan türleri ve bitki örtüsündeki değişimler de bu süreçte etkili oldu.
30 YILI AŞKIN SÜREDİR ETKİLERİ İZLENİYOR
1995 yılında kurtların yeniden Yellowstone’a getirilmesinin üzerinden 30 yılı aşkın süre geçti. Bu süreçte kurtların dönüşüyle başlayan değişimler, bölgedeki farklı hayvan ve bitki türleri üzerinden takip edildi. Yaklaşık 70 yıl boyunca kurtların bulunmadığı Yellowstone’da 1995’te başlayan yeniden yerleştirme süreci, ekosistemdeki türlerin birbirleriyle olan bağlantılarının incelendiği uzun süreli çalışmalardan biri haline geldi.
