BD Başkanı Donald Trump’ın 2025 yılındaki görevinin ilk gününde imzaladığı başkanlık kararnamesiyle ilan edilen bu çekilme süreci, hem ABD iç siyasetinde hem de dünya genelinde sert tartışmalara neden oldu.
WASHİNGTON: DSÖ BAŞARISIZ
Ayrılık kararına ilişkin açıklama yapan ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, Dünya Sağlık Örgütü’nü bilgi paylaşımı süreçlerinde şeffaf olmamak ve salgınları yönetme konusunda yetersiz kalmakla suçladı. Washington'ın örgüte sağlanan tüm mali kaynakları ve her türlü transferi durdurma hakkını kullandığını vurgulayan sözcü, "Amerikan halkı bu kuruma fazlasıyla ödeme yaptı" değerlendirmesinde bulundu.
ABD’nin örgütten ayrılma süreci, mevcut yasalar çerçevesinde ciddi bir hukuki engel ile karşı karşıya kalabilir. ABD mevzuatı, DSÖ’den ayrılabilmek için bir yıl önceden bildirimde bulunulmasını ve birikmiş tüm mali yükümlülüklerin yerine getirilmesini şart koşuyor.
ABD’nin 2024 ve 2025 yıllarına ait toplam 260 milyon dolar tutarındaki aidat borcu halen ödenmiş değil. Georgetown Üniversitesi küresel sağlık hukuku uzmanı Lawrence Gostin, borçlar kapatılmadan gerçekleşecek bir ayrılığın "ABD yasalarının açık bir ihlali" olduğu uyarısında bulundu.
Kararın ardından bir açıklama yapan DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Washington yönetimine karardan dönme çağrısı yaparak, "ABD’nin DSÖ’den çekilmesi ABD için kayıp, dünya için de kayıp" ifadelerini kullandı. DSÖ yetkilileri ise bu ayrılığın teknik yönetimi ve olası sonuçlarının Şubat ayında düzenlenecek olan icra kurulu toplantısında masaya yatırılacağını bildirdi.
