İran ile yaşanan savaşın küresel enerji piyasalarını sarsmasıyla birlikte, ABD ham petrol ihracatının Nisan ayında rekor kırması bekleniyor. Orta Doğu'dan gelen arzın kesilmesi üzerine alternatif kaynak arayışına giren Asyalı enerji devi müşteriler, rotayı Amerikan petrolüne çevirdi.
SEVKİYAT HACMİNDE DEV ARTIŞ
Petrol araştırma grubu Kpler tarafından paylaşılan verilere göre, ABD'nin ham petrol ihracatı bu ay, Mart ayındaki günlük 3,9 milyon varil seviyesinden yaklaşık üçte bir oranında artarak günlük 5,2 milyon varile yükselecek. Özellikle Asya’dan gelen talebin yüzde 82 oranında artış göstererek günlük 2,5 milyon varile ulaşacağı tahmin ediliyor.
Kpler verileri, savaşın başladığı 28 Şubat öncesindeki hafta 24 olan boş tanker sayısının, şu an ABD'ye doğru ilerleyen 68 tankere çıktığını gösteriyor. Geçen yılın ortalamasının 27 olduğu göz önüne alındığında, sevkiyat trafiğindeki yoğunluk dikkat çekiyor. Kpler analisti Matt Smith, durumu "Bölgemize doğru dev bir tanker filosu yaklaşıyor" sözleriyle özetledi.
ENFLASYON VE FİYAT BASKISI ENDİŞESİ
ABD'nin küresel bir "dengeleyici tedarikçi" rolü pekişirken, Asya'dan gelen bu yoğun rekabetin iç piyasadaki fiyatları yukarı çekmesinden endişe ediliyor. Bu durum, Başkan Donald Trump’ın İran politikalarının tetiklediği yeni bir enflasyon dalgası korkusunu da beraberinde getiriyor.
Dünya petrol arzının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklık, bölgeyi ve özellikle enerji ihtiyacının yüzde 80'ini bu güzergahtan karşılayan Çin ve komşularını savunmasız bıraktı. Salı günü duyurulan kırılgan ateşkes umutları artırsa da İran’ın, İsrail’in Lübnan saldırılarını gerekçe göstererek boğazı tekrar kapatacağını açıklaması piyasalardaki gerilimi tırmandırdı.
ABD İÇ SİYASETİNDE 'ENERJİ' ÇIKMAZI
Enerji maliyetlerindeki artış, 2025'te fiyatları yarıya indirme vaadiyle göreve gelen Trump için ciddi bir siyasi risk oluşturuyor.
ABD'de benzin fiyatları dört yıl aradan sonra galon başına 4 doların üzerine çıkarken, dizel fiyatları 5,81 dolar ile rekor seviyeye yaklaştı.
Pew Araştırma Merkezi’nin verilerine göre, Amerikalıların yüzde 70'i savaşa bağlı fiyat artışlarından endişe duyuyor.
Artan maliyetler sonrası Başkan Trump'ın halk desteğinde sert bir düşüş gözlemlendi.
STRATEJİK REZERVLER DEVREDE
Trump yönetimi, fiyatları dizginlemek amacıyla Stratejik Petrol Rezervi’nden (SPR) 170 milyon varilden fazla petrol salınacağını ve çevre düzenlemelerinin gevşetileceğini duyurdu. Ancak uzmanlar, bu hamlenin ABD petrolünü yabancı alıcılar için daha cazip hale getirerek "ters tepebileceği" konusunda uyarıyor. Enerji Bakanı Chris Wright, rezervden yapılan salımların günlük kapasitesinin sınırlı olduğunu, Körfez bölgesindeki savaş nedeniyle yaşanan 10-15 milyon varillik kaybı tamamen telafi edemeyeceğini belirtti.
VENEZUELA FAKTÖRÜ VE İHRACAT YASAĞI TARTIŞMALARI
Rystad araştırma grubundan Susan Bell, ABD'nin kontrolü ele aldığı Venezuela'dan yapılan ham petrol ithalatının, içerideki hafif kayaç petrolünün dış pazarlara ihraç edilmesini kolaylaştırdığını vurguladı.
Öte yandan, Demokrat Kongre üyesi Brad Sherman gibi isimler, iç piyasayı korumak adına petrol ihracatının yasaklanmasını öngören bir yasa tasarısı hazırlığında. Beyaz Saray şimdilik bu fikre sıcak bakmasa da analistler, Kasım ayındaki ara seçimler yaklaşırken akaryakıt fiyatlarının galon başına 6 dolara çıkması durumunda her türlü seçeneğin masaya gelebileceğini ifade ediyor.
